Obecnie kompleks Riese jest zabytkiem, który można zwiedzać. Kiedyś ten projekt został rozpoczęty, ale nigdy nie doszło do jego ukończenia. Dlaczego Niemcy dokonali wyboru tych, a nie innych terenów na zbudowanie kompleksu? Przedstawiamy krótką historię prac nad realizacją projektu Riese.
Geneza wielkiego projektu
Pomysł stworzenia projektu był prosty. Celem było przeniesienie produkcji zbrojeniowej na tereny Sudetów. I tak się właśnie stało w roku 1943 roku. Wszystko dlatego, że alianci nasilali swoje naloty bombowe na tereny zbrojeniowe Niemiec. Projekt Riese powstał w związku z zamysłem stworzenia nowej kwatery dla Adolfa Hitlera.
Planowano stworzenie wielkich bunkrów oraz budowli pod ziemią. Kryptonimem tego projektu było właśnie słowo „Riese”, które w języku naszego zachodniego sąsiada oznacza „olbrzym”. Do tej akcji początkowo powołano setki tysięcy więźniów wojennych, których umieszczono w kilku obozach pracy. Jednak efekty ich pracy nad projektem nie zadowoliły Hitlera. Dlatego kontrolę przekazano Organizacji Todt.
Plany konstrukcyjne zakładały stworzenie sieci skomplikowanych tuneli pod zamkiem oraz na jego obrzeżach. Realizacja całego projektu była niezwykle kosztowna. Do dzisiaj nie wiadomo, ile dokładnie wydano na ten cel pieniędzy. Kompleks, jak na ówczesne warunki, budowano z największą precyzją. Dobierano najlepszych fachowców.
Skala projektu
Na budowę tuneli oraz budowli mających charakter strategiczny zużyto dwadzieścia osiem tysięcy ton cementu. Cały projekt nie doczekał się realizacji, ponieważ na owe tereny wkroczyła Armia Czerwona. Jeszcze przed jej przybyciem doszczętnie zniszczono wiele elementów konstrukcji, aby zataić plany budowy.
Prace nad projektem objęły kilkanaście tysięcy kilometrów kwadratowych. Zamysłem projektu było wykuwanie tuneli w skałach gór. Cały kompleks Riese obejmował głównie siedem obiektów. Są to Jawornik, Włodarz, Rzeczka, Osówka, Gontowa, Zamek Książ.
Zamek Książ obecnie znajduje się pod opieką Laboratorium Instytutu Geofizyki. Twierdzi się, że przez podziemne prace nazistowskich Niemiec zamek stracił swój pierwotny urok. Na potrzeby budowy projektu niszczono przepiękne podłogi, ściany oraz sale wspomnianego zamku. Nie został on jednak doszczętnie zniszczony.
Kompleks Riese współcześnie
Obecnie kompleks Riese jest uznawany za zabytek historyczny. Większą część omawianego miejsca można zwiedzać. Jednak trzy obiekty z siedmiu dotąd znanych jest niedostępnych dla gości. Jednym z takich niedostępnych elementów jest właśnie sam Zamek Książ.
Zamek jest obiektem badań wykonywanych przez Laboratorium Geofizyki. Plany konstrukcyjne budowy nie zostały nigdy odnalezione. Dlatego nie wiadomo, czy wszystkie punkty, które były budowane miały być ze sobą połączone. Obecnie istnieje wiele hipotez na ten temat.
Jedyne szczegółowe informacje można było znaleźć w raportach Schmelchera, który był projektantem głównych kwater Hitlera. Wskazują one na to, że kwater nie było siedem, lecz było ich dziewiętnaście. Świadczy to o tym, że większość z nich jest jeszcze ukryta i nieodnaleziona. Widać, że historia skrywa tu jeszcze wiele tajemnic.
O autorze: przez wieki
