Zaledwie z pięćdziesięcioma funtami zarobionymi w londyńskim banku i świeżym dyplomem adwokackim, dwudziestoczteroletni Henry Pollock podjął decyzję, która ukształtowała jego życie. Opuścił Anglię i udał się do odległej kolonii brytyjskiej, gdzie przez następne dekady będzie współtworzył oblicze nowoczesnego Hongkongu, walcząc jednocześnie o reformy polityczne, których większość współczesnych mu nie była gotowa zaakceptować.
Prawnicza dynastia
Pochodzenie zobowiązywało. Dziadek Henry’ego, Sir Frederick Pollock, dwukrotnie pełnił funkcję prokuratora generalnego Anglii i Walii w rządach konserwatywnych Sir Roberta Peela. Kuzyni kontynuowali tradycję, jeden jako ceniony profesor prawa w Oxfordzie, inny jako Master of the Rolls, jedna z najwyższych funkcji w angielskim systemie sądownictwa. Sam ojciec Henry’ego był lekarzem i wykładowcą w prestiżowych londyńskich szpitalach, członkiem Królewskiego Kolegium Lekarzy.
Mimo tych koneksji młody Pollock wybrał własną drogę. Po ukończeniu elitarnej szkoły Charterhouse w 1882 roku nie poszedł od razu na studia prawnicze, lecz przez rok pracował jako urzędnik bankowy w dzielnicy Drury Lane. Doświadczenie to utwierdziło go w przekonaniu, że rutynowa praca biurowa nie jest dla niego. Zapisał się do Inner Temple, jednej z czterech korporacji adwokackich w Londynie, i w 1887 roku uzyskał prawo wykonywania zawodu adwokata.
Anglia nie wydawała mu się jednak miejscem, gdzie mógłby w pełni wykorzystać swój potencjał. Rok później, w kwietniu 1888 roku, wsiadł na statek płynący do Hongkongu. Kolonia koronna pod panowaniem brytyjskim od zaledwie kilkudziesięciu lat dynamicznie się rozwijała i potrzebowała wykształconych prawników. Pollock szybko uzyskał uprawnienia do praktyki adwokackiej w nowym miejscu i rozpoczął karierę, która potrwa niemal pół wieku.
Błyskawiczny awans
Lokalna społeczność dostrzegła talenty młodego Anglika niemal natychmiast po jego przybyciu. Już we wrześniu 1888 roku, zaledwie kilka miesięcy od przyjazdu, rząd kolonialny powierzył mu funkcję pełniącego obowiązki sędziego policyjnego.
To stanowisko sprawował przez pół roku, zyskując uznanie za kompetencję i rzetelność. W 1891 roku otrzymał nominację na nieoficjalnego sędziego pokoju, a rok później przez sześć miesięcy pełnił obowiązki sędziego Sądu Wyższego.
Prawdziwy sprawdzian przyszedł w 1894 roku, gdy Hongkong nawiedziła niszczycielska epidemia dżumy. Zaraza pochłonęła tysiące ofiar i sparaliżowała życie kolonii. Pollock zaangażował się w działania pomocowe z takim oddaniem, że rząd uhonorował go złotym medalem. To wyróżnienie otworzyło przed nim kolejne drzwi.
W latach 1896 do 1901 pełnił funkcję zastępcy prokuratora generalnego Hongkongu. Z urzędu wszedł w skład dwóch najważniejszych ciał doradczych kolonii, Rady Legislacyjnej i Rady Wykonawczej. Jakość jego pracy doceniono w 1900 roku, przyznając mu tytuł Queen’s Counsel, jeden z najbardziej prestiżowych w brytyjskim systemie prawnym. Dwa lata później wysłano go nawet na Fidżi, by tam przez rok sprawował urząd prokuratora generalnego. Jednak Pollock szybko wrócił do Hongkongu, z którym związał swoje losy.
Reformator przeciw systemowi
Rok 1905 przyniósł przełom w karierze politycznej Pollocka. Nominowani przez nieoficjalnych sędziów pokoju, został pełnoprawnym członkiem Rady Legislacyjnej. Tę funkcję miał pełnić nieprzerwanie przez niemal czterdzieści lat, stając się jedną z najbardziej rozpoznawalnych postaci życia publicznego kolonii. Jego aktywność wykraczała daleko poza zwykłe uczestnictwo w posiedzeniach. Zasiadał w licznych komisjach, w tym w Komisji Mieszkaniowej i Stałej Komisji Prawnej, często jako przewodniczący.
Nie wszystkim podobała się jednak niezależność myślenia Pollocka. W listopadzie 1915 roku doszło do otwartego konfliktu między nim a ówczesnym gubernatorem Sir Henry’em Mayem. Pollock publicznie domagał się, by wakujące miejsce nieoficjalnego członka Rady Wykonawczej obsadzić w drodze ograniczonych wyborów, nie zaś nominacji gubernatorskiej. Gubernator kategorycznie odmówił, a stosunki między oboma mężczyznami uległy trwałemu pogorszeniu.
Pollock nie zamierzał jednak ustępować. W styczniu 1916 roku przygotował petycję podpisaną przez kilkaset osób i przesłał ją bezpośrednio do Sekretarza Stanu do spraw Kolonii w Londynie. Proponował utworzenie dodatkowych nieoficjalnych miejsc w obu radach, obsadzanych przez przedstawicieli Izby Handlowej i sędziów pokoju. Co więcej, opowiadał się za zwiększeniem reprezentacji Chińczyków w obu ciałach doradczych. Na tamte czasy były to postulaty wręcz rewolucyjne.
Londyn odrzucił propozycje Pollocka bez podania przyczyny. Dopóki Sir Henry May sprawował urząd gubernatora, Pollock nie miał szans na nominację do Rady Wykonawczej. Musiał czekać na zmianę na stanowisku. Dopiero nowy gubernator, Sir Reginald Stubbs, powołał go do tego gremium w 1921 roku. Trzy lata później Pollock otrzymał tytuł rycerski.
U szczytu władzy i wpływów
Kariera Pollocka osiągnęła apogeum pod koniec lat dwudziestych. W 1917 roku po śmierci Sir Boshana Wei Yuka został Starszym Nieoficjalnym Członkiem Rady Legislacyjnej. Dziewięć lat później, gdy zmarł Sir Paul Chater, objął analogiczną funkcję w Radzie Wykonawczej. Był odtąd najwyżej postawionym przedstawicielem społeczeństwa kolonialnego w obu najważniejszych ciałach doradczych Hongkongu.
We wrześniu 1928 roku spotkał go jednak poważny wypadek. Upadł w swoim domu na wzgórzu Peak, łamiąc poważnie kość udową. Przez kilka miesięcy nie mógł wykonywać obowiązków. Zastępował go Sir Shouson Chow. Pollock wrócił do pełnienia funkcji w grudniu tego samego roku, ale incydent ten przypomniał, że nawet najbardziej wpływowi ludzie podlegają ograniczeniom ciała.
Oprócz działalności politycznej Pollock angażował się w dziesiątki inicjatyw społecznych. Przewodniczył hongkońskiemu oddziałowi Ligi Morskiej, Klubowi Szachowemu i Towarzystwu Zapobiegania Okrucieństwu wobec Zwierząt. Był komodorem Królewskiego Klubu Jachtowego Hongkongu i sekretarzem Towarzystwa Nieparzystych Tomów. Jednak najtrwalszym jego dziedzictwem pozostaje współudział w utworzeniu Uniwersytetu Hongkońskiego.
Pollock był członkiem rady Hongkońskiego Kolegium Medycznego dla Chińczyków, gdy w marcu 1908 roku gubernator Sir Frederick Lugard powołał komitet organizacyjny nowej uczelni wyższej. Obok Pollocka zasiedli w nim Sir Paul Chater jako przewodniczący oraz Sir Kai Ho-Kai. Uniwersytet Hongkoński oficjalnie powstał w 1911 roku, a Pollock został dożywotnim członkiem Senatu Uniwersyteckiego.
Nie była to funkcja honorowa. Pollock regularnie uczestniczył w posiedzeniach i aktywnie wspierał rozwój uczelni. W uznaniu zasług w 1925 roku przyznano mu honorowy doktorat prawa. Związki Pollocka ze środowiskiem akademickim wykraczały poza sam uniwersytet. Utrzymywał bliskie kontakty ze St. Stephen’s College, uczestnicząc w ceremonii wmurowania kamienia węgielnego pod nowy kampus szkoły w Stanley w 1928 roku. Pięć lat później pomógł przełamać opór konserwatywnej społeczności chińskiej, umożliwiając wspólny występ uczniów i uczennic w przedstawieniu charytatywnym.
Wojna, która zakończyła pewną epokę
Jeszcze w styczniu 1940 roku Pollock otrzymał kolejną nominację do Rady Legislacyjnej na czteroletnią kadencję. Na początku 1941 roku powierzono mu stanowisko w Radzie Wykonawczej na pięć lat. Nikt nie przewidywał, że te kadencje nigdy nie zostaną wypełnione. W grudniu 1941 roku wojska japońskie zaatakowały Hongkong. Po miesiącu oporu kolonia skapitulowała.
Pollock i jego żona Pauline przebywali wówczas w Australii z powodów zdrowotnych. Los oszczędził im losu wielu mieszkańców Hongkongu, którzy trafili do obozów jenieckich. Formalnie Pollock pozostawał Starszym Nieoficjalnym Członkiem obu rad do wygaśnięcia nominacji, odpowiednio w 1944 i marcu 1946 roku, ale faktycznie po upadku Hongkongu nie uczestniczył już w żadnym posiedzeniu.
Po wojnie Pollock kilkakrotnie odwiedzał Hongkong, ale nigdy tam nie wrócił na stałe. Osiadł z żoną w Sydney, gdzie zmarł 2 lutego 1953 roku w wieku 88 lat. Rząd Hongkongu opublikował w maju 1946 roku oficjalne podziękowanie za jego wieloletnią służbę dla kolonii. Pauline Pollock, sama odznaczona Orderem Imperium Brytyjskiego za pracę z uchodźcami podczas wojny chińsko-japońskiej, przeżyła męża. Para nie miała dzieci.
O autorze: przez wieki
