Chavela Vargas, właściwie Isabel Vargas Lizano, to jedna z najbardziej rozpoznawalnych wykonawczyń meksykańskiej ranchery, która odcisnęła niezatarty ślad w historii muzyki latynoamerykańskiej i światowej popkulturze. Co wiemy na jej temat?
Młoda Vargas
Isabel Vargas Lizano przyszła na świat 17 kwietnia 1919 roku w kostarykańskim San Joaquín de Flores. Rodzice Francisco i Herminia nie potrafili zaakceptować córki. Dziewczynka zachowywała się jak chłopiec, więc chowali ją przed gośćmi. Rodzina rozpadła się, a Isabel trafiła do wuja.
Jako nastolatka uciekła do Meksyku za marzeniem o karierze muzycznej. Tam spędziła ponad siedem dekad i przyjęła obywatelstwo.
Od pierwszych występów łamała konwencje. Nosiła męskie stroje, poncho i spodnie. Często pojawiała się z cygarem i bronią u boku. W świecie ranchery zdominowanym przez maczo w sombrero taka postawa była skandalem.
Ulice, bary i Carnegie Hall
Lata czterdzieste i pięćdziesiąte spędziła na ulicznych występach i w barach. Śpiewała w restauracji La Perla w Acapulco, w legendarnym Champagne Room.
Tam spotykała się artystyczna bohema i międzynarodowa elita. Jej interpretacje były surowe i intymne, oparte tylko na gitarze. Żaden mężczyzna w ranchera tak nie śpiewał.
Debiutancki album „Noche Bohemia” wydała w 1961 roku. Wspierał ją José Alfredo Jiménez, sławny kompozytor. Nagrała ponad osiemdziesiąt płyt. W 2003 roku stanęła na scenie Carnegie Hall. Pomógł jej Pedro Almodóvar, wielki fan, który wcześniej używał jej piosenek w swoich filmach.
Frida Kahlo i inne kobiety
Vargas kochała kobiety, choć latami ukrywała to przed światem. Z Fridą Kahlo łączyła ją krótka, ale intensywna relacja. Artystka wspominała o tym romansie w z 2002 roku. Dziennikarze znający dom Kahlo i Diego Rivery potwierdzali ich burzliwy związek. Odkryte później listy dowodzą prawdziwości tych wspomnień.
Najdłuższa relacja Chaveli trwała około pięciu lat. Związała się z prawniczką Alicią Pérez Duarte i zamieszkała z nią po okresie problemów zdrowotnych.
Nigdy nie założyła rodziny ani nie urodziła dzieci. W autobiograficznym filmie „Chavela” mówiła otwarcie: życie seksualne miała bogate, ale formalne związki ją nie interesowały.
Dopiero w 2002 roku, mając osiemdziesiąt jeden lat, publicznie przyznała się do lesbijstwa. Powiedziała wtedy: „Nie wstydzę się mówić prawdy o moim życiu: życie to miłość, a miłość jest wolna”.
Upadek i powrót
Alkoholizm zniszczył jej karierę w latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych. Prawie całkowicie zniknęła ze sceny artystycznej.
Wróciła dopiero na początku lat dziewięćdziesiątych. Zaśpiewała w klubie „El Hábito” w Mexico City i publiczność oszalała. Ruszyła w trasę po Europie i Stanach Zjednoczonych. Stała się ikoną kultury meksykańskiej i ruchu LGBT.
Chavela Vargas zmarła 5 sierpnia 2012 roku w Cuernavace. Przyczyną była niewydolność oddechowa. Tysiące ludzi przyszło na ceremonię pogrzebową, gdzie rozbrzmiewała jej muzyka. Prochy rozsypano na wzgórzach Chalchi w stanie Morelos.
O autorze: przez wieki
