Uhtred Śmiały. Co naprawdę budziło grozę wśród Szkotów i Anglików?

Uhtred pochodził z rodu Eadwulfingów, rodziny sprawującej władzę nad Bamburgh i okolicznymi ziemiami przez ponad sto lat. Jego ojciec Waltheof I władał twierdzą Bebbanburg, jednym z najpotężniejszych warowni północnej Anglii. W normalnych okolicznościach Uhtred musiałby czekać na śmierć ojca, by przejąć schedę. Los jednak przygotował dla niego inną ścieżkę.

Pierwszym krokiem na drodze do władzy było małżeństwo. Około 995 roku Uhtred poślubił Ecgfridę, córkę biskupa Aldhuna. Związek ten nie był przypadkowy, ponieważ właśnie wtedy relikwie świętego Cuthberta przenoszono z Chester-le-Street do Durham, a młody Uhtred osobiście pomagał w przygotowaniu miejsca pod nową katedrę. W posagu otrzymał rozległe dobra kościelne, co znacząco wzmocniło jego pozycję ekonomiczną jeszcze przed objęciem jakiejkolwiek funkcji politycznej.

Rok 1006 przyniósł Northumbrii kryzys, jakiego dawno nie widziała. Malcolm II najechał z północy, oblegając świeżo założone biskupie miasto Durham. Sytuacja wydawała się beznadziejna. Król Æthelred II zmagał się z najazdami duńskimi na południu Anglii i nie mógł wysłać posiłków. Ealdorman Yorku Ælfhelm odmówił działania. Waltheof, ojciec Uhthreda, był zbyt stary, by prowadzić wojsko, i zamknął się w murach Bamburgh.

W tej próżni władzy Uhtred podjął decyzję, która zdefiniowała całą jego późniejszą karierę. Bez oficjalnego mandatu, działając jedynie jako przedstawiciel ojca, zebrał wojowników z Bernicji i Yorkshire. Poprowadził ich przeciwko Szkotom i odniósł miażdżące zwycięstwo. 

Sceny, które nastąpiły po bitwie, przeszły do lokalnej legendy. Miejscowe kobiety myły odcięte głowy pokonanych wrogów, otrzymując za każdą zapłatę w postaci krowy. Następnie głowy zatknięto na palach i wystawiono na murach Durham jako ostrzeżenie dla przyszłych najeźdźców.

Król Æthelred docenił czyn Uhthreda w sposób bezprecedensowy. Nadał mu tytuł ealdormana Bamburgh, mimo że jego ojciec wciąż żył. To złamanie tradycji sukcesji pokazywało, jak bardzo korona potrzebowała silnego człowieka na północy. Monarcha poszedł jednak jeszcze dalej. Rozkazał zamordować Ælfhelma, który nie ruszył palcem w obronie Durham, a jego urząd ealdormana Yorku przekazał właśnie Uhtredowi.

Po raz pierwszy od długiego czasu północna i południowa Northumbria znalazły się pod wspólną władzą jednego człowieka. Historycy przypuszczają, że Æthelred nie ufał skandynawskiej ludności południowej części regionu i chciał mieć tam Anglo-Sasa lojalnego wobec korony. Uhtred, który właśnie udowodnił swoją wartość bojową i organizacyjną, był idealnym kandydatem do tej roli.

Awans wymagał nowych sojuszy. Uhtred porzucił Ecgfridę i poślubił Sigę, córkę Styra syna Ulfa, bogatego obywatela Yorku. Był to wyraźny sygnał polityczny, ponieważ wojownik próbował zbudować relacje z duńską społecznością południowej Northumbrii, zwanej Deirą. Z tego związku narodziło się dwoje dzieci, w tym syn Eadulf, który później władał jako Eadulf III.

Małżeństwo ze Sigą miało jednak swoją mroczną cenę. Styr postawił warunek, że Uhtred zabije jego wroga Thurbranda Holda. Uhtred przyjął zobowiązanie, ale nigdy go nie wypełnił. Ta niedotrzymana obietnica okazała się brzemienna w skutki. Para ostatecznie się rozstała, a konflikt z Thurbrandem pozostał nierozwiązany.

Historia domknęła się około 1016 roku, gdy Uhtred zginął z ręki skrytobójcy. Średniowieczny tekst De obsessione Dunelmi opisuje to zabójstwo jako początek krwawej wendetty między rodem Uhthreda a potomkami Thurbranda Holda. 

Wendetta ta ciągnęła się przez kolejne pokolenia, znacząc historię Northumbrii przemocą i zemstą. Wnuk jednego z synów Uhthreda, Eadwulf Rus, zasłynął później zamordowaniem biskupa Walchera, co pokazuje, jak długo krew wylewana w XI wieku zatruwała relacje na północy Anglii.