Pochodził z potężnego rodu Sforzów, w którym władza często znaczyła więcej niż moralność. Jego ojciec słynął z okrucieństwa, dziadek z licznych romansów, a stryj – z politycznych intryg. Sam Gian Galeazzo Sforza był jednak inny. Delikatny, wycofany, poddany wpływom swojego bezwzględnego stryja, Ludwika. Historia wciąż zadaje pytanie: kim naprawdę był ojciec królowej Bony?
Jaki ojciec taki syn?
„Jaki ojciec, taki syn”, „niedaleko pada jabłko od jabłoni”. Te przysłowia odnoszą się do dzieci, które są podobne w swoim zachowaniu do rodziców. Nie dotyczą one naszego dzisiejszego bohatera.
Gian Galeazzo Sforza nie miał bowiem nic ze swojego ojca! Był skryty i zaszczuty przez własnego stryja. Unikał kontaktów z kobietami, najprawdopodobniej dlatego, że był świadkiem ekscesów własnego ojca, który dopuszczał się licznych gwałtów oraz morderstw, nawet na zakonnicach. Własnej żonie potrafił powiedzieć, że jest gruba i nieatrakcyjna i to ona sprawiła, że Galeazzo Maria Sforza musiał stać się gwałcicielem.
Gdy 26 grudnia 1476 roku za swoje ekscesy został bestialsko zamordowany, jego żona – Bona Sabaudzka usprawiedliwiała jego postępowanie i modliła się do Boga, żeby wybaczył jej mężowi i przyjął do Królestwa Niebieskiego.
Stryj morderca
Gian Galeazzo Sforza wzrastał i obserwował relacje rodziców, które były dalekie od doskonałych. Ponadto, jego władczy stryj próbował na wszelkie sposoby pozbawić bratanka możliwości posiadania potomstwa, a nawet żony. Układał się z Alfonsem II Aragońskim i prosił, w imieniu bratanka o rękę jego córki – Izabelli Aragońskiej dla niego. Przyszli małżonkowie byli kuzynostwem.
Alfons II Aragoński zgodził się, ale wkrótce Ludwik Sforza il Moro zaczął robić wszystko, aby do ślubu nie doszło. Opóźniał wydanie bratanka. W końcu jednak musiało dojść do tego ślubu. Odbył się on w 1489 roku.
Jednak nawet i po tej dacie, Ludwik Sforza il Moro wraz z żoną Beatrice d’Este robili wszystko, by rozdzielić małżonków i nie dopuścić do spłodzenia przez nich potomstwa. W tym celu podsyłali młodemu księciu młodych mężczyzn, z którymi miał on utrzymywać kontakty homoseksualne i nie mieć przez to czasu dla żony.
Mimo tego, to Izabella Aragońska przejęła inicjatywę i wkrótce na świecie pojawiły się książęce dzieci, w tym przyszła królowa Polski – Bona Sforza d’Aragona. Wkrótce jednak Ludwik Sforza il Moro wraz z żoną dopełnili dzieła i 21 października 1494 roku książę Gian Galezazzo Sforza pożegnał się z tym światem.
Gdy trwoga to do… szwagierki
Gian Galeazzo Sforza był zniewieściałym mężem, ale dopóki żył, Izabella Aragońska była księżną Mediolanu. Teraz gdy mąż umarł, została całkiem sama. Wtedy właśnie przypomniała sobie o siostrze męża, czyli Biance Marii Sforzy, która była żoną cesarza Maksymiliana I Habsburga. Priorytetem było teraz zapewnienie tronu jej jedynemu synowi – Francescowi Marii Sforzy. Było to trudne zadanie, które skończyło się niepowodzeniem, a Francesco zmarł w 1512 roku.
Mimo że nie udało się odzyskać mediolańskiego tronu, udało się wydać córkę – Bonę Sforzę za polskiego monarchę Zygmunta Starego, który nie był już co prawda pierwszej młodości, bo miał 50 lat, ale był krewnym cesarza Maksymiliana I Habsburga, który obok kandydatury swojej wnuczki – Eleonory Habsburżanki, przedstawił polskiemu królowi także kandydaturę Włoszki.
Ich ślub per procura miał się odbyć w Wiedniu, ale Izabella Aragońska naciskała, aby formalności dopełnić w Neapolu. Na datę ślubu per procura wybrano 6 grudnia 1517 roku, kiedy w Kościele jest wspomnienie św. Mikołaja, który jest patronem Bari, jednego z księstw, obok Rossano, które należały do Izabelli Aragońskiej. Następnie Bona Sforza d’Aragona wyruszała w długą i męczącą drogę do Krakowa, gdzie dotarła w kwietniu 1518 roku i 18. dnia tego miesiąca odbył się jej właściwy ślub z Zygmuntem Starym oraz koronacja Bony na królową Polski na Wawelu.
Tragiczny los Ludwika Sforzy il Moro
Przełom XV i XVI wieku to okres wojen włoskich, w których brała udział także Francja. Król Francji Karol VIII Walezjusz, a potem jego następca Ludwik XII najeżdżali i Mediolan i Neapol. Karol VIII Walezjusz był zmuszony wycofać się z Neapolu, gdy Ludwik Sforza il Moro przeszedł na stronę francuskich wrogów.
Natomiast jego następcy – Ludwikowi XII Walezjuszowi udało się przejąć władzę w Neapolu, a później na krótko odzyskał jąLudwik Sforza il Moro. Jednak wtedy znowu wkroczyli Francuzi i tym razem skutecznie odbili Neapol. Stryj Giana Galeazzo Sforzy dostał się do francuskiej niewoli i zmarł w Loches – 27 maja 1508 roku.
Bibliografia:
- Bogucka M., Bona Sforza, Warszawa 1989.
- Perria A., Okrutni Sforzowie, przekł. A. Wasilewska, Warszawa 1985.
O autorze: Piotr Wojciechowski
Jest absolwentem kierunku dziennikarskiego oraz filologii polskiej w Akademii Humanistyczno-Ekonomicznej w Łodzi. Pasjonuje się historią polskiej monarchii, szczególnie genealogią władców i ich związkami z dynastiami europejskimi. Jest autorem profilu na Facebooku: „Historia polskiej i europejskiej monarchii to moje życie – blog”. W wolnych chwilach z zamiłowaniem czyta biografie polskich królów i książąt, pogłębiając swoją wiedzę na temat ich życia i panowania.
