Fannie Lou Hamer. Kobieta, która zmieniła Amerykę

Skromna dziewczyna z Mississippi stała się symbolem walki o prawa wyborcze Afroamerykanów w latach sześćdziesiątych. Fannie Lou Hamer reprezentowała Mississippi Freedom Democratic Party na Konwencji Narodowej w 1964, wzbudzając emocje swoim wystąpieniem telewizyjnym o represjach wobec czarnych wyborców.

Fannie Lou HamerFannie Lou Hamer

Dzieciństwo na plantacji bawełny

Hamer przyszła na świat w październiku 1917 w Montgomery County jako najmłodsza z dwudziestu dzieci Lou Elli i Jamesa Lee’a Townsenda. Rodzina przeniosła się do Ruleville w 1919, gdzie pracowali jako dzierżawcy na plantacji W. D. Marlowa.

Od szóstego roku życia zbierała bawełnę, w okresach zimowych uczęszczając do jednoklasowej szkoły zamykanej między sezonami zbiorów. W dwunastym roku musiała porzucić edukację, by wspierać starszych rodziców, kończąc naukę na poziomie szóstej klasy.

W 1944 właściciel plantacji odkrył jej umiejętności czytania i powierzył jej prowadzenie czasu pracy oraz ewidencji robotników. Rok później wyszła za Perry’ego „Papa” Hamera, traktorzystę z tej samej plantacji, z którym mieszkała tam przez osiemnaście lat.

Przymusowa sterylizacja i rodzina

W 1961 podczas operacji usunięcia guza macicy biały lekarz przeprowadził histerektomię bez jej zgody. W czarnych społecznościach nazywano to „Mississippi appendectomy”, będącym powszechną metodą kontroli populacyjnej.

Para adoptowała cztery dziewczynki, z których Dorothy Jean zmarła w 1974 w wieku dwudziestu dwóch lat. Szpital odmówił przyjęcia dziewczyny z powodu wewnętrznych krwawień ze względu na działalność polityczną matki.

Przymusowa sterylizacja i śmierć córki unaoczniły Hamer systemowy rasizm przenikający służbę zdrowia w Mississippi. Wydarzenia te wzmocniły jej determinację w walce o sprawiedliwość społeczną.

Konwencja i odrzucony kompromis

W 1964 Hamer wraz z Annelle Devine i Victorią Gray przedstawiła się na Konwencji Demokratycznej jako oficjalna delegacja Mississippi. Celem było zapobieżenie marginalizacji głosów afroamerykańskich wyborców w stanie.

Jej zeznanie przed Komisją Uprawnień transmitowano w telewizji, ale prezydent Lyndon Johnson przerwał emisję swoim przemówieniem. Tego samego wieczoru większość stacji nadała pełną wersję jej wystąpienia.

Zapytała wtedy czy to Ameryka kraju wolności, gdzie ludzie muszą spać z odłączonymi telefonami z powodu codziennych zagrożeń życia. Senator Hubert Humphrey zaproponował kompromis z dwoma miejscami dla MFDP i obietnicą reform w 1968.

Walka o prawo wyborcze

Hamer odrzuciła propozycję stwierdzając, że nie przyszli tak daleko by targować się o dwa miejsca. W 1968 MFDP oficjalnie zasiadła w delegacji, a w 1972 Hamer została wybrana delegatką ogólnokrajową.

W 1964 kandydowała do Izby Reprezentantów w wyborach uzupełniających jako przedstawicielka trzeciej partii. Kampania nie powiodła się, ale zebrała dziesięć tysięcy stron zeznań od ponad czterystu osób.

Dokumentacja opisywała systematyczne dyskryminowanie i zastraszanie czarnych wyborców w Mississippi. Materiały przyczyniły się do uchwalenia Voting Rights Act w 1965 roku.

Kooperatywa i samowystarczalność ekonomiczna

W 1969 założyła Freedom Farm Cooperative po otrzymaniu dotacji pięćdziesięciu świnek od Narodowej Rady Czarnych Kobiet. Inicjatywa miała zwiększyć dostęp czarnych do produkcji żywności i posiadania ziemi.

W ciągu pięciu lat kooperatywa dysponowała tysiącami świń, a w 1970 zakupiła czterdzieści akrów pod główną fermę. Projekt wspierał również rozwój mieszkań, doradztwo finansowe i fundusz stypendialny.

W 1971 współzałożyła Narodowe Kolegium Polityczne Kobiet, głosząc że nikt nie jest wolny dopóki wszyscy nie będą wolni. Podkreślała siłę kobiet jako większości wyborczej niezależnie od rasy.

Choroba i ostatnie lata

W 1972 trafiła do szpitala z wyczerpaniem nerwowym, dwa lata później ponownie po załamaniu. W 1976 zdiagnozowano u niej raka piersi i przeprowadzono operację.

Zmarła w marcu 1977 z powodu powikłań po nowotworze i niewydolności nerek. Pochowano ją w rodzinnym Ruleville.

 

 

Wybrane dla Ciebie
Śmierć Kleopatry. Jak naprawdę zmarła egipska królowa?
Śmierć Kleopatry. Jak naprawdę zmarła egipska królowa?
Najdziwniejszy władca starożytności. Faraon, który epatował otyłością
Najdziwniejszy władca starożytności. Faraon, który epatował otyłością
Oddał imperium kochance. Decyzja, która rozwścieczyła Rzym
Oddał imperium kochance. Decyzja, która rozwścieczyła Rzym
Al-Ma’mun. Najbardziej kontrowersyjny kalif
Al-Ma’mun. Najbardziej kontrowersyjny kalif
Bitwa pod Parkanami. Zwycięstwo, które zmieniło Europę
Bitwa pod Parkanami. Zwycięstwo, które zmieniło Europę
Stefan Tyszkiewicz. Najbardziej niezwykły wynalazca II RP
Stefan Tyszkiewicz. Najbardziej niezwykły wynalazca II RP
Śmierć Gorbaczowa. O tym podręczniki milczą
Śmierć Gorbaczowa. O tym podręczniki milczą
Najkrwawsza rzeź na Pacyfiku. Dramat Manili 1945
Najkrwawsza rzeź na Pacyfiku. Dramat Manili 1945
Zabity przez komunistów. Tragiczny los Adama Doboszyńskiego
Zabity przez komunistów. Tragiczny los Adama Doboszyńskiego
Jan Szychowski. Polak, który podbił Argentynę
Jan Szychowski. Polak, który podbił Argentynę
Śmierć Bolesława Bieruta. Co naprawdę wydarzyło się w Moskwie?
Śmierć Bolesława Bieruta. Co naprawdę wydarzyło się w Moskwie?
Masih Alineżad. Najodważniejsza dziennikarka Iranu
Masih Alineżad. Najodważniejsza dziennikarka Iranu