Najwięksi zbrodniarze i tyrani XX wieku. Hitler, Stalin i kto jeszcze?

Józef Stalin

Uważa się go za jednego z największych zbrodniarzy świata. Niektórzy historycy sądzą, iż jest winny śmierci nawet 60 milionów ludzi. Nie miał szacunku dla ludzkiego życia. Na śmierć skazywał nie tylko swoich faktycznych, jak i wyimaginowanych wrogów, ale również członków rodziny. W jego państwie nikt nie mógł czuć się bezpieczny. Każdy mógł donieść na każdego, zaś do aresztu można było trafić z byle jakiego powodu.

Stalin sprawował rządy za pomocą terroru. W okresie tzw. „Wielkiego Terroru” (lata 1937-1938), który dotknął kadrę dowódczą Armii Czerwonej, aresztowano ponad 1,5 miliona osób, z czego rozstrzelano prawie połowę.

Radzieckiego dyktatora obwinia się również za śmierć co najmniej 2,5 miliona ludzi, którzy zmarli z powodu „Wielkiego Głodu”, jaki dotknął Ukrainę w latach 1932-1933. Z ustaleń niektórych historyków wynika natomiast, iż Wielki Głód pochłonął tak naprawdę aż 10 milionów ludzi.

Czytaj również: Żałowała, że była córką Stalina. Pogmatwany życiorys Swietłany Alliłujewy

Adolf Hitler

Obok Józefa Stalina to najbardziej znany ze zbrodniarzy XX wieku oraz w całej historii ludzkości. Choć nigdy nie poniósł kary za swe zbrodnie, to uważa się, iż przyczynił się do śmierci około 17 milionów istnień ludzkich. Z kolei w rozpętanej przez niego w 1939 roku II wojnie światowej zginęło mniej więcej 60 milionów ludzi, w tym – czego nie można zapominać – aż 6 milionów Polaków!

Począwszy od przejęcia władzy w III Rzeszy, Adolf Hitler dążył do wymordowania Żydów, których uznawał za ludzi drugiej kategorii. Szacuje się, iż do końca wojny z polecenia führera wymordowano około 6 milionów Żydów. Sporą część z tej liczby zagazowano w komorach w obozach koncentracyjnych.

Czytaj również: Obóz zagłady w Treblince. Nazistowskie piekło dla Żydów

Hitler gnębił też na różne sposoby inne grupy społeczne, narodowe i rasowe. Ofiarą jego brutalności padli Romowie, ludzie niepełnosprawni umysłowo, świadkowie Jehowy, komuniści, socjaliści czy homoseksualiści. Rzecz jasna, z życiem musieli się rozstać także wrogowie polityczni wodza III Rzeszy, no chyba, że jakimś cudem zdołali umknąć przed jego ludźmi.

Mao Zedong

Niektórzy historycy uznają dyktatora Chińskiej Republiki Ludowej za największego zbrodniarza w dziejach świata. Jego polityka mogła doprowadzić do śmierci 70 milionów osób, z czego ponad połowa umarła z powodu głodu. Podana liczba jest jednak wielce orientacyjna, brakuje bowiem szczegółowych danych ilustrujących skalę zbrodni dokonanych przez Mao.

Zedong sprawował władzę totalitarną nad jedną czwartą ludności świata. W latach 1958-1962 w wyniku programu gospodarczego „Wielki Skok” sprawił, iż co najmniej 20 milionów jego rodaków straciło życie. Istnieją historycy, którzy podaną liczbę zawyżają nawet do 30 milionów.

Mao miał za nic życie ludzkie. Działał w myśl zasady „cel uświęca środki”. Wszelki sprzeciw karał w najlepszym wypadku bezlitosnymi torturami. Podczas realizacji tzw. „rewolucji kulturalnej”, która zakończyła się wielką klapą, wysyłał ludzi z uniwersytetów na wieś, zaś chłopów na uczelnie.

Pol Pot

To dyktator Kambodży w latach 1975-1979. Niekiedy określa się go mianem „Hitlera Azji”. Jego głównym zamiarem było wprowadzenie idealnego państwa komunistycznego, w którym każdy obywatel powinien pracować do 15 godzin dziennie. Zakazał praktykowania działalności kulturalnej i innych form aktywności społecznej. Chciał, aby każdy mieszkaniec jego państwa był mu całkowicie posłuszny.

Czytaj również: Śnieżny armagedon. Zima stulecia 1978/1979

Na ogół przyjmuje się, iż w ciągu czteroletnich rządów Pol-Pota zginęło między 1,5 a 3 mln osób. Stanowiło to około ¼ populacji całego kraju. Spora część ludności umarła z powodu przepracowania, okrutnych tortur i prześladowań, chorób oraz wszędzie obecnego głodu.

Kres ludobójstwu Pol-Pota (właściwie: Saloth Sara) położyli Wietnamczycy, którzy w 1979 roku wkroczyli do Kambodży, usuwając krwawego dyktatora.

Czang Kaj-szek

Urodził się w 1887 roku. Zmarł na początku kwietnia 1975 roku w Tajpej. Jako wieloletni przywódca Kuomintagu od 1928 roku stał się faktycznym przywódcą Republiki Chińskiej. Przez ponad 20 lat zaciekle walczył z komunistami. Ostatecznie musiał pogodzić się z porażką, co zamanifestował ewakuowaniem podległych sobie sił na Tajwan.

Na Tajwanie Czang Kaj-szek sprawował dyktatorskie rządy, tłumiąc niepodległościowe zapędy Tajwańczyków. Nie jest znana bliżej liczba ofiar jego brutalnej polityki. Część historyków szacuje, iż mógł na tamten świat wysłać nawet 10 milinów osób.

Enwer Pasza

Był naczelnym dowódcą armii tureckiej w czasie I wojny światowej. Podczas zmagań z Niemcami na Kaukazie poniósł sromotną klęskę, za co bezpodstawnie obwinił wyznających chrześcijaństwo Ormian. Z czasem nagonka na Ormian w Imperium Osmańskich stała się tak duża, iż nie można już było zatrzymać ciągle podsycanej spirali nienawiści między chrześcijanami a muzułmanami.

W efekcie wielu Ormian straciło życie. Uważa się, iż zginęło około 1,5 milionów chrześcijan, zaś ocalałych (150 tysięcy osób) zmuszono do opuszczenia Turcji i osiedlenia się w różnych krajach. Choć Enwera uznano po latach za ludobójcę, to Turcja do dziś nie chce wziąć odpowiedzialności za tę zbrodnię.

Kim Ir Sen

To przywódca Korei Północnej w latach 1946-1994. Podobnie jak dyktatorzy w innych komunistycznych reżimach, Kim Ir Sen kolektywizował rolnictwo, przeprowadzał czystki, organizował obozy pracy i nie szczędził wysiłków, aby jego podwładni byli całkowicie mu posłuszni.

W ciągu 46 lat swoich rządów mógł pozbawić życia 2 miliony istnień ludzkich. Według pewnych szacunków, Kim Ir Sen jest odpowiedzialny za śmierć nawet 3 milionów osób. Liczba ta nie obejmuje jednak ofiar wojny koreańskiej z lat 1950-1953, w którą wciągnął swoich rodaków Kim.

Wybrana bibliografia

• Beevor A., II wojna światowa 1939-1945, Kraków 2013.

• Forreiter K., 10 największych zbrodniarzy świata [https://wiadomosci.onet.pl/swiat/najwieksi-zbrodniarze-swiata/b1ev6kb; dostęp: 04.09.2021].

• Wykurz L., 10 najbardziej krwawych dyktatorów w historii świata – daty, biografie, skutki terroru [https://kronikidziejow.pl/porady/10-najbardziej-krwawych-dyktatorow-w-historii-swiata-daty-biografie-skutki-terroru; dostęp: 04.09.2021].

Autor: Mariusz Samp