Fatalne małżeństwo Marii Stuart i hrabiego Bothwella. Jak szkocka królowa poślubiła swego gwałciciela?

Śmierć męża Marii Stuart

Małżeństwo Marii Stuart z hrabią Bothwellem nie doszłoby do skutku, gdyby nie eksplozja, która w 1547 roku wstrząsnęła rezydencją królewską w Edynburgu. Prawie cały budynek legł wówczas w gruzach, a wraz z nim śmierć poniósł przebywający tam akurat Henryk Darnley, mąż Marii Stuart.

Kiedy znaleziono ciało Henryka, było ono zupełnie nagie i odarte z szat, co nasuwało podejrzenia o zabójstwo mężczyzny. I w takim też kierunku ówczesne wydarzenia interpretowali dworzanie Marii Stuart. Uważali oni, że Henryka uduszono lub zamordowano sztyletem, zanim wysadzono w powietrze rezydencję królewską.

Wkrótce podejrzenia padły na Jamesa Hepburna, hrabiego Bothwella, który był blisko związany z Marią Stuart. Na murach Edynburga pojawiły się oskarżenia: „Bothwell morderca!”. Maria wyznaczyła nagrodę za wskazanie sprawcy, ale jednocześnie pojawiły się plotki o jej zaangażowaniu w spisek przeciwko mężowi!

James Hepburn, hrabia Bothwell

Hrabia Bothwell był postacią równie intrygującą, co budzącą kontrowersje. Jego rodzina od lat była wierna Marii Stuart i jej matce, Marii de Guise.

Po śmierci ojca Bothwell odziedziczył tytuł admirała Szkocji, a także kontrolę nad garnizonami artylerii w kraju. Był lojalnym sprzymierzeńcem królowej, ale jego ambicje sięgały daleko poza służbę królowi czy królowej. Marzył o koronie.

Latem 1566 roku, według niektórych źródeł, Bothwell w brutalny sposób wkroczył w życie osobiste królowej – miał ją zgwałcić podczas spaceru w ogrodach pałacu! Choć początkowo Maria była oburzona, szybko miała ulec jego wpływowi, co doprowadziło do romansu między nimi.

Małżeństwo Marii Stuart z hrabią Bothwellem

Po tragicznej śmierci Darnleya Bothwell postanowił zapewnić sobie miejsce u boku królowej, posuwając się do manipulacji i politycznych intryg. 19 kwietnia 1567 roku, podczas sesji parlamentu, Bothwell zaprosił zebranych do gospody i pod wpływem alkoholu nakłonił ich do podpisania dokumentu popierającego go jako przyszłego męża Marii Stuart.

Aby usprawiedliwić małżeństwo, zaplanowano upozorowane porwanie królowej. Maria została uprowadzona do zamku w Dunbar, gdzie przebywała przez 12 dni. W tym czasie Bothwell wystąpił o unieważnienie swojego dotychczasowego małżeństwa z Janet Gordon, której zarzucał niewierność.

15 maja 1567 roku Maria Stuart i Bothwell wzięli ślub. Choć ślub wzięto szybko, wiadomość o nim lotem błyskawicy rozniosła się po całej Szkocji i za granicą.

Czytaj również: Przemysł II i jego trzy żony, czyli historia bez happy endu

Oburzenie Europy i list Elżbiety I

Małżeństwo Marii z człowiekiem powszechnie podejrzewanym o zamordowanie jej męża wywołało szok w całej Europie. Królowa Anglii, Elżbieta I, wyraziła swoje oburzenie w liście do Marii:

„Madame, musimy stwierdzić, że nie ma Pani ani jednego przyjaciela, który by akceptował Pani postępowanie. Czy mogłaby Pani dotkliwiej zbrukać swą cześć, niż wychodząc za mąż za człowieka, który w opinii publicznej jest mordercą Pani męża?”

Elżbieta zarzuciła kuzynce lekkomyślność i wskazała na konieczność surowego ukarania sprawców zabójstwa Darnleya. Małżeństwo Marii z Bothwellem tylko pogłębiło kryzys wizerunkowy królowej Szkocji.

Czytaj również: Zabiła męża, a potem udawała żałobę. Komedia carycy Katarzyny Wielkiej

Koniec małżeństwa Marii Stuart

Związek Marii i Bothwella szybko okazał się katastrofą. Hrabia, osiągnąwszy swoje cele, zaczął traktować królową z pogardą. Już przed ślubem pozwalał sobie na lekceważące żarty, a po zawarciu małżeństwa doszło do ostrych kłótni. Maria była bliska załamania nerwowego i groziła, że odbierze sobie życie.

Równocześnie w kraju narastał bunt przeciwko królowej i jej mężowi. W czerwcu 1567 roku armia lojalna wobec Marii została pokonana przez przeciwników. Królowa została zmuszona do abdykacji na rzecz swojego syna Jakuba VI, a Bothwell uciekł z kraju, spędzając resztę życia w niewoli.

Czytaj również: Śmierć Piotra Wielkiego. Umierał w ogromnych katuszach, płacząc z bezradności

Wybrana bibliografia:

• Maria Bogucka, Maria Stuart, Wrocław 2009.