Wymyślił wymienne żyletki. Tak powstała słynna marka

Maszynka Gillette Old Type z opakowaniem ostrzy, około lat 20. XX wieku.Maszynka Gillette Old Type z opakowaniem ostrzy, około lat 20. XX wieku.
Źródło zdjęć: © Wikimedia Commons | Joe Haupt

King Camp Gillette stworzył jeden z najbardziej rozpoznawalnych produktów codziennego użytku. Jego maszynka pozwalała wymieniać stępione ostrza zamiast je ostrzyć. Wbrew popularnej opowieści przedsiębiorca nie zdobywał jednak klientów, sprzedając maszynki za bezcen. Przez wiele lat oferował je po stosunkowo wysokiej cenie, a tańsze modele wprowadził dopiero później.

Pomysł na wymienne żyletki

King Camp Gillette urodził się w 1855 r. Przez znaczną część dorosłego życia pracował jako podróżujący sprzedawca. Interesował się wynalazkami i szukał produktu, który mógłby trafić do szerokiego grona odbiorców.

Duży wpływ na jego pomysł miał William Painter, wynalazca jednorazowego kapsla do butelek. Poradził Gillette'owi, aby zainteresował się przedmiotami, które po zużyciu trzeba regularnie kupować. Taki produkt mógł zapewniać producentowi stały dochód, zamiast jednorazowego zysku ze sprzedaży trwałego urządzenia.

W 1895 r. Gillette opracował koncepcję maszynki do golenia wyposażonej w cienkie, wymienne ostrze. Zużytą żyletkę można było po prostu wyrzucić i zastąpić nową, bez konieczności jej ponownego ostrzenia.

Nie był pierwszym wynalazcą bezpiecznej maszynki do golenia. Podobne urządzenia istniały już wcześniej, ale wykorzystywały inne rozwiązania. Gillette chciał zastosować cienkie stalowe ostrza, które można byłoby tanio produkować w ogromnych ilościach.

Problemy z produkcją ostrzy

Samo opracowanie pomysłu nie wystarczyło do rozpoczęcia sprzedaży. Największą trudnością okazało się wytwarzanie bardzo cienkich stalowych ostrzy, które zachowywałyby odpowiednią ostrość i miały jednakową jakość.

Gillette przez pewien czas nie potrafił rozwiązać tego problemu. Pomógł mu dopiero William Emery Nickerson, inżynier wykształcony w Massachusetts Institute of Technology. To on pracował nad technologią umożliwiającą seryjną produkcję żyletek.

W 1901 r. powstała American Safety Razor Company, później przemianowana na Gillette Safety Razor Company. Dwa lata później rozpoczęto sprzedaż maszynek, a 15 listopada 1904 r. Gillette otrzymał patent na swoje rozwiązanie.

Ochrona patentowa dawała firmie przewagę nad konkurencją, ale nie zapewniała jej całkowitej kontroli nad rynkiem. Inni producenci opracowywali własne konstrukcje, co prowadziło do sporów sądowych. Niektórych rywali przedsiębiorstwo Gillette'a zdecydowało się wykupić.

Maszynka za pięć dolarów

Dziś Gillette jest często przedstawiany jako twórca modelu biznesowego polegającego na taniej sprzedaży urządzenia i późniejszym zarabianiu na wymiennych elementach. Według tej opowieści maszynki miały być niemal rozdawane, aby klienci regularnie kupowali nowe żyletki.

Historyczne cenniki pokazują jednak coś innego. Randall C. Picker z Uniwersytetu Chicagowskiego przeanalizował dawne katalogi i ceny produktów Gillette'a. Ustalił, że w latach 1904-1921 podstawowy zestaw maszynki z ostrzami kosztował pięć dolarów.

Była to wówczas znaczna kwota, a nie symboliczna opłata mająca jedynie zachęcić do zakupu żyletek. Firma próbowała nawet ograniczać niezależnym sprzedawcom możliwość oferowania zestawów po niższych cenach.

Tańsze maszynki zaczęły pojawiać się w ofercie dopiero w okresie wygasania ochrony patentowej. Starszy model sprzedawano wówczas po obniżonej cenie, podczas gdy nowsza konstrukcja pozostawała droższa. Pozwalało to docierać zarówno do klientów poszukujących tańszego produktu, jak i osób gotowych zapłacić więcej.

Firma nie mogła również zakładać, że każdy nabywca maszynki będzie przez kolejne lata kupował wyłącznie jej ostrza. Na rynku pojawiały się żyletki konkurencyjnych producentów, które pasowały do tych samych uchwytów.

Wojskowe zamówienia i reklama

Ważnym okresem dla przedsiębiorstwa była I wojna światowa. Gillette dostarczał maszynki amerykańskiej armii, dzięki czemu jego produkty trafiały do kolejnych użytkowników. Firma rozwijała również sieć sprzedaży, docierając do coraz większej liczby klientów.

W promocji marki wykorzystywano nazwisko i wizerunek samego wynalazcy. Jego portret umieszczano na opakowaniach żyletek, co pomagało budować rozpoznawalność produktów. Klienci widzieli twarz Gillette'a, choć za opracowaniem technologii i produkcją stał znacznie większy zespół.

Sam przedsiębiorca interesował się nie tylko maszynkami do golenia. Miał również rozbudowane poglądy na organizację gospodarki i społeczeństwa, które znacząco odbiegały od zasad konkurencji rynkowej.

Już w 1894 r., w książce The Human Drift, przedstawił wizję wielkich miast o wspólnotowym charakterze oraz planowej organizacji życia gospodarczego. Opowiadał się za rozwiązaniami, które miały zastąpić część mechanizmów konkurencji. Swoje pomysły rozwijał także w późniejszych publikacjach.

Nie udało mu się jednak zrealizować tych projektów społecznych. Pod koniec życia zmagał się również z problemami finansowymi, do których przyczyniły się spory biznesowe i krach giełdowy.

King Camp Gillette zmarł w 1932 r. Założone przez niego przedsiębiorstwo nadal produkowało maszynki i wymienne ostrza, sprzedawane pod jego nazwiskiem.

Wybrane dla Ciebie