Zamachy z 11 września. CIA ostrzegała Busha przed atakiem

6 sierpnia 2001 r. George W. Bush otrzymał raport wywiadowczy poświęcony zagrożeniu ze strony Al-Kaidy. CIA ostrzegała, że Osama bin Laden zamierza przeprowadzić zamach na terytorium Stanów Zjednoczonych. Dokument zawierał nie tylko jego wcześniejsze groźby, ale także informacje o podejrzanej aktywności terrorystów.

W raporcie wspomniano o możliwości porwania samolotów, obserwowaniu budynków federalnych w Nowym Jorku oraz około 70 dochodzeniach FBI dotyczących osób powiązanych z bin Ladenem.

Nie wskazano jednak daty ani miejsca planowanego ataku. Informacja o możliwym porwaniu samolotu pochodziła natomiast z niepotwierdzonego doniesienia sprzed kilku lat.

Niniejszy tekst powstał na podstawie najnowszej książki Tima Weinera "Misja CIA w XXI wieku" (Wydawnictwo Rebis, Poznań 2026). Książkę można zamówić w wielu księgarniach, w tym na empik.com pod tym linkiem.

Sierpniowy raport powstał na prośbę Busha, który chciał dowiedzieć się więcej o zagrożeniu terrorystycznym w USA. Prezydent otrzymywał już wcześniej ostrzeżenia dotyczące możliwych zamachów za granicą.

Podczas rozmowy z komisją badającą wydarzenia z 11 września Bush wyjaśniał, że sierpniowy raport potraktował głównie jako przypomnienie wcześniejszych informacji. Wzmiankę o dochodzeniach FBI uznał nawet za uspokajającą.

Ostrzeżeń było jednak znacznie więcej. Od 20 stycznia do 10 września 2001 r. w raportach dla prezydenta znalazło się ponad 40 materiałów dotyczących bin Ladena. Nie wszystkie zapowiadały ataki w USA, ale latem sygnały o zagrożeniu stawały się coraz bardziej alarmujące.

Amerykanie podejmowali działania przede wszystkim za granicą. Współpracowali ze służbami około 20 państw, zatrzymując osoby podejrzewane o związki z Al-Kaidą.

W samych Stanach Zjednoczonych zabrakło podobnej mobilizacji. Komisja badająca zamachy ustaliła, że odpowiednie instytucje nie otrzymały jasnego planu działania. Nie zaostrzono również kontroli pasażerów ani zabezpieczeń na pokładach samolotów.

W lipcu 2001 r. agent FBI z Phoenix sporządził notatkę, w której ostrzegał, że bin Laden może kierować swoich ludzi do amerykańskich szkół lotniczych. Informacja nie została jednak odpowiednio przeanalizowana ani przekazana do szerszych konsultacji z innymi służbami.

W sierpniu agenci FBI w Minneapolis zainteresowali się Zacariasem Moussaouim. Mężczyzna chciał szkolić się na symulatorze dużego samolotu pasażerskiego, chociaż nie miał kwalifikacji typowych dla uczestników takiego szkolenia.

Moussaouiego zatrzymano za naruszenie przepisów imigracyjnych. Agenci chcieli przeszukać jego rzeczy i komputer, ale centrala FBI zakwestionowała podstawy prawne takich działań. Przed zamachami nie wystąpiono o nakaz na podstawie przepisów dotyczących wywiadu zagranicznego, znanych jako FISA.

Nie powiązano również sprawy Moussaouiego z wcześniejszym ostrzeżeniem agenta z Phoenix. Analiza obu przypadków mogła pomóc w rozpoznaniu przygotowań do zamachów.

CIA posiadała także informacje o dwóch przyszłych zamachowcach: Chalidzie al-Mihdharze i Nawafie al-Hazmim. Agencja wiedziała, że pierwszy z nich otrzymał amerykańską wizę, a drugi udał się do Stanów Zjednoczonych.

Mimo to FBI nie otrzymało na czas odpowiednich informacji. Obu mężczyzn zbyt późno umieszczono również na listach obserwacyjnych. Zaniedbania te wskazał później inspektor generalny CIA.

Amerykańskie służby dysponowały informacjami, które mogły pomóc w wykryciu przygotowań do zamachów. Nie potrafiły jednak odpowiednio ich przeanalizować ani połączyć ze sobą.

Komisja badająca wydarzenia z 11 września nie znalazła również dowodów, by po otrzymaniu sierpniowego raportu Bush ponownie omawiał z najważniejszymi doradcami możliwość ataku Al-Kaidy na terytorium USA.

Nie oznacza to, że prezydent znał szczegóły planowanych zamachów. Wiedział jednak o zagrożeniu, a podległe mu służby miały kolejne niepokojące informacje. Nie zostały one wykorzystane w porę, by powstrzymać terrorystów.

Niniejszy tekst powstał na podstawie najnowszej książki Tima Weinera "Misja CIA w XXI wieku" (Wydawnictwo Rebis, Poznań 2026).

Książkę można zamówić w wielu księgarniach, w tym na empik.com pod tym linkiem.