Kazimierz Wielki miał trzy pogrzeby. Wiedziałeś o tym?

Kazimierz Wielki nie doczekał się legalnego męskiego potomka. Zmarł 5 listopada 1370 roku, w wyniku zakażenia rany, której nabawił się podczas polowania na jelenia.

Spadł wtedy z konia i złamał nogę. W związku z tym, na mocy umowy zawartej między Piastami a Andegawenami, to Ludwik Węgierski objął tron po śmierci swojego wuja.

Siostrzeniec Kazimierza Wielkiego miał wielu przeciwników w Polsce. Uznali oni, że Ludwik Andegaweński nie jest godny polskiej korony. Postanowiono zerwać z wielowiekową tradycją, zgodnie z którą następca zmarłego króla, uczestniczył w jego pogrzebie.

Tym razem jednak, zdecydowano o jak najszybszym pochówku Kazimierza Wielkiego, jeszcze zanim Ludwik Węgierski pojawił się w Krakowie. Pierwszy pogrzeb ostatniego Piasta na polskim tronie, odbył się już 7 listopada 1370 roku. Zaledwie 2 dni po jego śmierci.

Wkrótce okazało się jednak, że gdy tylko Ludwik Andegaweński dotarł do Krakowa, zarządził kolejny pogrzeb wuja. Tym razem w swojej obecności, zgodnie z ceremoniałem. Miało to pokazać ciągłość władzy królewskiej.

Biskup gnieźnieński, Jarosław z Bogorii i Skotnik liczył na to, że koronacja Ludwika Andegaweńskiego na króla Polski odbędzie się w katedrze gnieźnieńskiej.

Wielkie zdziwienie duchownego musiał wywołać fakt, że siostrzeniec Kazimierza Wielkiego, na miejsce swojej koronacji wybrał jednak Wawel.

Przypomnijmy, że Katedra na Wawelu, stała się miejscem koronacji polskich królów zaledwie pół wieku wcześniej. W styczniu 1320 roku jako pierwszy, koronował się tam dziad Ludwika Węgierskiego - Władysław Łokietek.

Do czasów Łokietka, koronacje królewskie, jeśli się odbywały, miały miejsce w katedrze gnieźnieńskiej. Jarosław Bogoria-Skotnicki, być może liczył na to, że tradycja, która trwa zaledwie od półwiecza i dotyczyła do tej pory zaledwie dwóch monarchów (Władysława Łokietka i Kazimierza Wielkiego), nie zdążyła się jeszcze przyjąć na stałe.

Ludwik Andegaweński był jednak nieustępliwy i postawił na swoim. Jego koronacja odbyła się 17 listopada 1370 roku, oczywiście na Wawelu. Dokonał jej Jarosław Bogoria-Skotnicki. Król obiecał temu duchownemu, że pojawi się w Gnieźnie, w stroju koronacyjnym, ale obietnicy tej nigdy nie zrealizował.

Wkrótce okazało się, że Ludwik Andegaweński, tak samo jak jego wuj, nie może doczekać się syna. Dzieci doczekał się dopiero ze swoją drugą żoną - Elżbietą Bośniaczką. Były to jednak trzy córki.

Ludwik Węgierski w 1374 roku wydał dla polskiej szlachty przywilej koszycki. Na jego mocy zostały obniżone podatki, a także król obiecał, że nie będzie obsadzał stanowisk obcokrajowcami.

Ostatecznie, następczynią Ludwika Węgierskiego w Polsce została jego najmłodsza córka - Jadwiga Andegaweńska, która 16 października 1384 roku na Wawelu, została koronowana na króla Polski.

W 1869 roku, prawie pięćset lat po śmierci Kazimierza III Wielkiego, otwarto jego sarkofag znajdujący się w katedrze wawelskiej. Przeprowadzono wówczas oględziny i badania królewskich szczątków, które pozwoliły lepiej poznać wygląd oraz stan zachowania kości monarchy.

Zwrócono między innymi uwagę na ślady złamania lewej nogi, co wiązano z wypadkiem podczas polowania, o którym wspominał kronikarz Janko z Czarnkowa.

W tym wydarzeniu uczestniczył również malarz Jan Matejko, który sporządził szkice przedstawiające między innymi królewską czaszkę oraz przedmioty odnalezione w grobowcu.

Ponowny pochówek szczątków Kazimierza Wielkiego odbył się 8 lipca 1869 roku. W związku z tym, w XIX wieku odbył się trzeci pogrzeb Kazimierza Wielkiego.

-Sroka S.A., Ludwik Węgierski, Warszawa 2025.