Zemsta 47 roninów. Zanieśli głowę wroga na grób swojego pana

Roninowie na drzeworycie Utagawy Hiroshigego z około 1840 roku. Późniejsza wizja artystyczna.Roninowie na drzeworycie Utagawy Hiroshigego z około 1840 roku. Późniejsza wizja artystyczna.
Źródło zdjęć: © Domena publiczna | Utagawa Hiroshige

Przez niemal dwa lata samurajowie zmarłego władcy Akō czekali na okazję do zemsty. Na początku 1703 r. wtargnęli do rezydencji urzędnika, którego obwiniali o śmierć swojego pana. Zabili go, odcięli mu głowę i zanieśli ją na grób dawnego zwierzchnika. Choć ich czyn budził podziw jako przykład samurajskiej lojalności, władze nakazały 46 uczestnikom odwetu popełnić rytualne samobójstwo.

Wyrok na władcę Akō

W 1701 r. Asano Naganori, władca domeny Akō, uczestniczył w przygotowaniach do przyjęcia wysłanników cesarskich na dworze sioguna w Edo. W sprawach dworskiego ceremoniału miał korzystać z pomocy Kiry, wysokiego urzędnika znającego zasady obowiązującego protokołu.

Między mężczyznami doszło jednak do konfliktu. Asano zaatakował Kirę ostrzem na terenie zamku Edo, raniąc go, ale nie zabijając. Dobycie broni w siedzibie sioguna stanowiło poważne naruszenie prawa.

Jeszcze tego samego dnia Asano otrzymał nakaz popełnienia seppuku, czyli rytualnego samobójstwa. Skonfiskowano również jego dobra, a rodzinę pozbawiono władzy nad domeną Akō. Samurajowie pozostający dotąd w służbie Asano stali się roninami, czyli wojownikami pozbawionymi pana.

Kira nie poniósł podobnej kary. Dawni podwładni Asano uważali wyrok za niesprawiedliwy i zaczęli rozważać zemstę. Musieli jednak liczyć się z tym, że zabicie urzędnika oznaczałoby sprzeciw wobec decyzji siogunatu.

Przygotowania do zemsty

Jednym z przywódców roninów był Ōishi Kuranosuke. Część samurajów chciała jak najszybciej pomścić Asano, ale Ōishi sprzeciwiał się natychmiastowemu atakowi.

Wciąż istniała bowiem nadzieja na przywrócenie rodzinie zmarłego przynajmniej części dawnej pozycji. Rozważano możliwość przekazania władzy nad odbudowaną domeną młodszemu bratu Asano. Zabójstwo Kiry mogłoby przekreślić te starania.

Dopiero gdy zabiegi o przyszłość rodu zakończyły się niepowodzeniem, roninowie przystąpili do przygotowań do odwetu.

Późniejsze utwory literackie i teatralne przedstawiały ten okres jako czas starannie zaplanowanej mistyfikacji. Według popularnych opowieści samurajowie ukrywali swoje zamiary, prowadząc pozornie beztroskie życie, aby uśpić czujność przeciwnika. Nie wszystkie szczegóły tych historii znajdują jednak potwierdzenie w źródłach.

Zabójstwo Kiry

Na początku 1703 r. roninowie zaatakowali rezydencję Kiry w Edo. W japońskich przekazach wydarzenie datowano na 14 grudnia według używanego wówczas kalendarza. Różnica wynika ze stosowania odmiennych systemów rachuby czasu.

Napastnicy wtargnęli do posiadłości, pokonali jej obrońców i odnaleźli Kirę. Zabili urzędnika, a następnie odcięli mu głowę.

Zanieśli ją do świątyni Sengakuji, gdzie znajdował się grób Asano. Złożyli głowę Kiry przy miejscu pochówku swojego dawnego pana, uznając zemstę za dokonaną.

Po wykonaniu planu oddali się w ręce władz. Nie zamierzali przejmować kontroli nad domeną ani obalać sioguna. Dokonali jednak zorganizowanego zabójstwa w Edo, za które groziła im surowa kara.

Nie wszyscy uczestnicy wyprawy podzielili później ten sam los. Terasaka Kichiemon, tradycyjnie zaliczany do 47 roninów, oddzielił się od pozostałych i nie znalazł się wśród skazanych. Źródła różnią się w opisie jego roli oraz okoliczności, w jakich opuścił towarzyszy.

Wyrok na 46 roninów

Zabójstwo Kiry wywołało spór o granice samurajskiej lojalności. Zwolennicy roninów uważali, że dochowali wierności zmarłemu panu i wypełnili obowiązek pomszczenia jego śmierci. Przeciwnicy wskazywali natomiast, że samurajowie nie mieli prawa samodzielnie wymierzać sprawiedliwości wbrew decyzjom siogunatu.

W 1703 r. władze nakazały 46 uczestnikom zemsty popełnić seppuku. Rytualne samobójstwo było formą egzekucji odpowiadającą ich samurajskiemu statusowi. Nie była to jednak dobrowolna decyzja wojowników, lecz wykonanie wyroku.

Ciała roninów pochowano w świątyni Sengakuji, niedaleko grobu Asano. Zachowano tam również pamiątki związane z uczestnikami odwetu, m.in. listy i elementy uzbrojenia.

Historia 47 roninów stała się później tematem licznych utworów literackich i przedstawień teatralnych. Szczególną popularność zdobyła "Chūshingura", która utrwaliła opowieść o samurajach gotowych oddać życie za swojego pana. W jej kolejnych wersjach rzeczywiste wydarzenia wzbogacano o fikcyjne epizody, a niektóre szczegóły znane dziś z popularnej legendy nie znajdują potwierdzenia w dokumentach historycznych.

Wybrane dla Ciebie