Zmieniał religie i kraje. Niezwykłe życie politycznego oszusta

Trebitsch-Lincoln jako Chao KungTrebitsch-Lincoln jako Chao Kung
Źródło zdjęć: © Domena publiczna

Był chrześcijańskim misjonarzem, posłem do brytyjskiego parlamentu, uczestnikiem niemieckiego puczu, a w końcu buddyjskim opatem w Chinach. Ignaz Trebitsch-Lincoln wielokrotnie zmieniał kraje zamieszkania, religię i zajęcie. Wplątywał się w oszustwa, próbował współpracować z wywiadem i chętnie opowiadał o swoich tajnych misjach, choć nie wszystkie znajdowały potwierdzenie w dokumentach.

Od misjonarza do posła

Ignaz Trebitsch-Lincoln urodził się w 1879 r. w Paks na Węgrzech, w rodzinie żydowskiej. W młodości opuścił ojczyznę, związał się z chrześcijańskimi misjonarzami i przyjął nową religię. Przez pewien czas sam zajmował się działalnością misyjną.

Na początku XX w. przebywał w Montrealu, a następnie przeniósł się do Anglii. Pracował w środowisku Kościoła anglikańskiego, m.in. w miejscowości Appledore w hrabstwie Kent. Wkrótce jednak porzucił działalność religijną na rzecz kariery politycznej.

Przełomem okazało się zatrudnienie u Seebohma Rowntree, przedsiębiorcy i działacza związanego z brytyjską Partią Liberalną. Jako jego sekretarz Trebitsch-Lincoln poznał wpływowych polityków i nawiązał znajomości, które pomogły mu rozpocząć własną działalność publiczną.

W 1910 r. wystartował w wyborach parlamentarnych w okręgu Darlington. Zdobył mandat i zasiadł w Izbie Gmin.

Jego kariera poselska trwała jednak niespełna rok. W kolejnych wyborach, przeprowadzonych jeszcze w 1910 r., stracił miejsce w parlamencie.

Szpiegostwo i oszustwa

Po odejściu z polityki Trebitsch-Lincoln próbował zarabiać na interesach, m.in. w branży naftowej. Nie odniósł jednak trwałego sukcesu finansowego.

Po wybuchu I wojny światowej zainteresował się działalnością wywiadowczą. Znał kilka języków, miał liczne kontakty międzynarodowe i swobodnie podróżował między państwami. Początkowo próbował zaoferować swoje usługi Brytyjczykom, a później nawiązywał kontakty z Niemcami.

Nie wszystkie jego propozycje przerodziły się w rzeczywiste operacje wywiadowcze. Sam Trebitsch-Lincoln chętnie przedstawiał swoją działalność jako znacznie bardziej rozbudowaną i istotną, niż wynikało to z dostępnych dokumentów.

Po wyjeździe do Stanów Zjednoczonych zaczął opowiadać o swoich rzekomych tajnych misjach. W 1916 r. opublikował książkę Revelations of an International Spy, w której przedstawił się jako uczestnik międzynarodowych rozgrywek wywiadowczych. Publikacja przyniosła mu rozgłos, ale wiele zawartych w niej twierdzeń nie znalazło niezależnego potwierdzenia.

Ostatecznie amerykańskie władze dokonały jego ekstradycji do Wielkiej Brytanii. Powodem nie było szpiegostwo, lecz oszustwo. Trebitsch-Lincoln trafił do więzienia, a w 1919 r. został deportowany.

Udział w puczu Kappa

Po opuszczeniu Wielkiej Brytanii Trebitsch-Lincoln ponownie zaangażował się w politykę. W 1920 r. uczestniczył w puczu Kappa, nieudanej próbie obalenia niemieckiego rządu.

Podczas przewrotu powierzono mu zadania związane z prasą i cenzurą. Nie należał do głównych przywódców puczu, ale zdołał znaleźć się wśród jego uczestników. Po upadku przewrotu musiał szukać kolejnego miejsca do życia.

Ostatecznie dotarł do Chin, gdzie zaczął nawiązywać znajomości z miejscowymi dowódcami wojskowymi. Wkrótce zainteresował się również buddyzmem.

Buddyjski opat w Chinach

Trebitsch-Lincoln przyjął buddyzm, został mnichem i zaczął posługiwać się imieniem Chao Kung. Z czasem występował także jako opat.

Nowa religia nie skłoniła go jednak do całkowitego porzucenia polityki. Zabiegał o uczniów, nawiązywał kontakty religijne poza Chinami i przedstawiał kolejne plany dotyczące stosunków międzynarodowych. Wiele z jego przedsięwzięć miało znacznie większy rozmach niż możliwości, którymi rzeczywiście dysponował.

Ignaz Trebitsch-Lincoln zmarł w Szanghaju w 1943 r.

Jego niezwykłą biografię zbadał później historyk Bernard Wasserstein. Korzystał z dokumentów policyjnych, dyplomatycznych, wywiadowczych i misyjnych, próbując oddzielić rzeczywiste wydarzenia od opowieści samego Trebitscha-Lincolna. Wyniki swoich badań przedstawił w wydanej w 1988 r. książce The Secret Lives of Trebitsch Lincoln.

Wybrane dla Ciebie