News (strona 21 z 56)

Perski władca Kserkses dowodził armią, o której mówi się jako o jednej z największych w dziejach starożytności. Herodot wyliczył ją na miliony, ale uczeni do dziś spierają się, czy te liczby mają sens?

We wrześniu 1939 roku Twierdza Modlin przez ponad dwa tygodnie stawiała opór Niemcom, broniąc podejścia do Warszawy. Stała się symbolem polskiej wytrwałości w obliczu nadchodzącej katastrofy. Generał Wiktor Thommée, dowodzący obroną, podjął decyzję o kapitulacji dopiero wtedy, gdy walka stała się niemożliwa. Zabrakło amunicji, żywności i opatrunków, a stolica już się poddała.

Jedni widzieli w niej symbol porażki, inni upatrywali w niej ikony śmiałości. Florence Foster Jenkins, amerykańska dobrodziejka i entuzjastka muzyki, z uporem odrzucała szyderstwa i tworzyła na scenie według własnych zasad.

Stanisław Grzmot-Skotnicki, legendarny ułan i jeden z najdzielniejszych polskich dowódców kawalerii, przeszedł do historii jako oficer ściśle związany z początkami II Rzeczypospolitej i najważniejszymi bitwami września 1939 roku. Jego śmierć pod Tułowicami, gdzie biegł w pierwszej linii ataku razem z podkomendnymi, stała się symbolem żołnierskiego męstwa i pełnego oddania sprawie.

Po wygnaniu ambitnego i wojowniczego Bolesława Szczodrego w 1079 roku władzę w Polsce przejął jego młodszy brat Władysław Herman. Nowy książę reprezentował zupełnie inny typ charakteru od poprzednika, stawiając na rozwagę zamiast na rycerskie przygody i królewskie ambicje.

Wikingowie, których wyobraża się dziś często jako brodatych i brudnych wojowników, w oczach współczesnych im kronikarzy wyróżniali się wręcz wzorową dbałością o ciało. Kąpali się bowiem przynajmniej raz w tygodniu, codziennie czesali włosy i korzystali z narzędzi toaletowych, które dziś znalazłyby się w każdej łazience.

Stawiając pierwsze domostwa na bagnach, Aztekowie nie przypuszczali, że Tenochtitlán nie tylko przetrwa, ale stanie się jednym z największych i najbardziej niezwykłych miast świata swoich czasów. Wszystko zaczęło się od niewielkiej wyspy, na której – dzięki ludzkiej pomysłowości – wyrosła metropolia pełna kanałów, ogrodów, świątyń i pałaców, pulsująca życiem i tajemnicą, widziana razem przez tłumy kupców i wojowników.

Małżeństwo Katarzyny II Wielkiej było wybitnie nieudane. Jej mąż car Piotr III zamiast spędzać z nią czas szukał miłości w ramionach kochanek i, o zgrozo, bawił się lakami! Caryca wcale nie była dłużna małżonkowi, romansując na potęgę i szerokim łukiem omijając mężczyznę, którego szczerze nienawidziła. Jak wyglądało w praktyce małżeństwo Katarzyny Wielkiej i Piotra III.

Bitwa pod Beresteczkiem w 1651 roku była jednym z największych i najbardziej krwawych starć zbrojnych XVII wieku. To właśnie tam spotkały się siły Rzeczypospolitej i kozacko-tatarskiej armii, stawiając na szali losy całego regionu. Jakie były przyczyny, przebieg i skutki bitwy pod Beresteczkiem?

Węzeł gordyjski to dziś synonim przeszkody, która wydaje się niemożliwa do pokonania. Historia jego powstania sięga czasów, gdy w starożytnej Frygii przepowiednie miały realną moc kształtowania polityki. Aleksander Wielki postanowił zmierzyć się z tym wyzwaniem na swój sposób. Zamiast bezowocnie szukać końców sznura, sięgnął po miecz. Ta decyzja przeszła do historii jako przykład radykalnego myślenia.

Cardinale zdobyła świat nie tylko swoją urodą, lecz przede wszystkim aktorską pasją, głosem kontraltu i umiejętnością bycia sobą wobec kamery. Nie była gwiazdą, która zależy od męskiego spojrzenia, lecz artystką, która potrafiła dyktować warunki.

Przejęcie władzy przez Bolesława Chrobrego w 992 roku zapoczątkowało jeden z najbardziej dynamicznych okresów w historii wczesnego państwa polskiego. Młody książę nie tylko utrzymał ziemie odziedziczone po ojcu, ale rozpoczął ambitny program budowy potęgi Polski, który przyniósł krajowi międzynarodowe uznanie i pierwszą koronę królewską.

W 1015 roku wojska cesarza Henryka II wkroczyły do Polski od strony Łużyc, rozpoczynając kolejną kampanię przeciwko Bolesławowi Chrobremu. Polski władca zdecydował się na nietypową strategię – zamiast stanąć do walki w otwartym polu, wykorzystał gęste lasy i bagna środkowego biegu Odry, by zaskoczyć przeciwnika w najmniej spodziewanym momencie.

Rodrigo Borgia zasiadł na tronie papieskim w 1492 roku jako Aleksander VI i rządził aż do swojej śmierci 18 sierpnia 1503 roku. Ten hiszpański kardynał stał się jedną z najbardziej kontrowersyjnych postaci w dziejach Kościoła. Kiedy umierał w swoich rzymskich komnatach, renesansowe papiestwo chyliło się ku upadkowi, pogrążone w skandalach i korupcji.

Rzymianie stworzyli system kar wojskowych, który miał utrzymać żelazną dyscyplinę w legionach. Wśród nich decymacja wyróżniała się szczególnym okrucieństwem. Polegała na losowym wyborze co dziesiątego żołnierza ze skazanego oddziału i jego publicznej egzekucji. To narzędzie terroru miało odstraszyć potencjalnych buntowników i tchórzy, pokazując im cenę nieposłuszeństwa.

Józef Maroszek skonstruował w latach 30. karabin samopowtarzalny wz. 38M, który historycy uważają za jedno z najlepszych osiągnięć polskiej myśli zbrojeniowej międzywojnia. Ta broń mogła całkowicie zmienić możliwości bojowe Wojska Polskiego, gdyby tylko zdążono wprowadzić ją do masowej produkcji przed wybuchem wojny.

Gdy w 1025 roku Mieszko II Lambert sięgnął po koronę królewską, Polska wkroczyła w jeden z najtrudniejszych okresów swojej wczesnej historii. Syn wielkiego Bolesława Chrobrego odziedziczył państwo wyczerpane wojnami i rozdarte wewnętrznymi konfliktami. Jego panowanie stało się dramatyczną walką o przetrwanie dynastii i całego kraju.

Niewielkie miasto Stryj położone w południowo-wschodniej Polsce stało się we wrześniu 1939 roku świadkiem gwałtownych zamieszek. Ukraińscy nacjonaliści wykorzystali chaos kampanii wrześniowej do przeprowadzenia zbrojnego wystąpienia przeciwko polskim władzom.

W październiku 1962 roku świat zatrzymał się na krawędzi przepaści. Amerykańskie samoloty szpiegowskie wykryły na Kubie radzieckie wyrzutnie rakiet, które mogły w kilka minut zniszczyć każde większe miasto USA. Przez następne trzynaście dni ludzkość była bliżej wojny nuklearnej niż kiedykolwiek wcześniej czy później. Co doprowadziło do sytuacji, w której los świata zależał od decyzji dwóch przywódców rozdzielonych tysiącami kilometrów?

Trzecia żona Władysława Jagiełły dwukrotnie padła ofiarą porwania – najpierw przez Wisła Czambora, później przez Jana z Jicina. Z opresji wybawił ją sam król Polski, który wkrótce został jej mężem. Co ciekawe, również pierwsza małżonka Jagiełły, Jadwiga Andegaweńska, mogła zostać uprowadzona przez Siemowita IV Mazowieckiego. Jakie były kulisy tej sytuacji?

Państwo rzymskie przez kilkaset lat swojego istnienia odnosiło zdecydowane zwycięstwa na większością swych wrogów. Świetnie wyszkolona armia była postrachem ludów basenu Morza Śródziemnego. Lecz nawet tak wytrawnym wojownikom zdarzały się upokarzające klęski.

Świętokrzyski Ujazd może się pochwalić zabytkiem, który w czasach swojej świetności dorównywał największym europejskim pałacom. Choć dziś z Krzyżtoporu pozostały tylko mury, wciąż można w nich dostrzec ślady dawnego przepychu. Ta siedemnastowieczna twierdza-pałac przyciąga tysiące turystów rocznie swoją tajemniczą aurą i nieprawdopodobnymi opowieściami.

Początek XXI wieku przyniósł fundamentalne zmiany w amerykańskiej polityce zagranicznej. Zamachy terrorystyczne na World Trade Center i Pentagon sprawiły, że Stany Zjednoczone zaczęły postrzegać Bliski Wschód przez pryzmat bezpieczeństwa i walki z ekstremizmem. W tym nowym układzie geopolitycznym Izrael stał się dla Waszyngtonu partnerem o szczególnym znaczeniu, oferując nie tylko wsparcie polityczne, ale przede wszystkim bezcenne doświadczenie w zwalczaniu terroryzmu.

Kiedy Czechosłowacja przestała istnieć, a Hitler coraz śmielej spoglądał na wschód, polskie dowództwo zaczęło rozważać opcje, o których wcześniej nie śniło najgorszych koszmarach. Lato 1939 roku przyniosło plany stworzenia jednostek specjalnych, których członkowie mieli wykonywać misje bez szans na powrót.

Uczeni renesansu i oświecenia spojrzeli na średniowiecze przez pryzmat własnych przekonań o wyższości kultury antycznej. Ich krytyczna ocena tej epoki ukształtowała stereotypy, które przetrwały do dziś, choć współczesna nauka pokazuje zupełnie inny obraz tych czasów.