Śmierć Fryderyka Barbarossy. Tragiczny koniec niemieckiego cesarza

Fryderyk I Barbarossa został królem niemieckim w 1152 roku, a trzy lata później koronowano go na cesarza. Miał już za sobą udział w wyprawie do Ziemi Świętej. Jeszcze jako młody książę uczestniczył w drugiej krucjacie.

W 1187 roku Saladyn zdobył Jerozolimę. Utrata miasta wywołała w Europie wezwania do zorganizowania kolejnej wyprawy krzyżowej. Do walki o jego odzyskanie przygotowywali się trzej potężni monarchowie: cesarz Fryderyk Barbarossa oraz królowie Francji i Anglii.

Barbarossa przyjął krzyż w Moguncji w marcu 1188 roku. Rozpoczęto wówczas przygotowania do wyprawy, gromadząc pieniądze, żywność i wyposażenie dla wojska. Konieczne było również uzgodnienie warunków przemarszu przez państwa leżące na trasie do Ziemi Świętej.

Cesarz powierzył sprawy państwa synowi Henrykowi VI, który pozostał w Niemczech. W wyprawie miał mu natomiast towarzyszyć drugi syn, Fryderyk, książę Szwabii.

W okresie przygotowań do krucjaty Barbarossa wystąpił także w obronie Żydów zagrożonych napaściami. W Moguncji nakazał urzędnikowi rozpędzenie wrogiego tłumu i zapowiedział surowe kary za stosowanie przemocy.

W maju 1189 roku armia cesarska wyruszyła z okolic Ratyzbony. Barbarossa zdecydował się na wyprawę drogą lądową, prowadząc wojsko przez Węgry, Bałkany i Azję Mniejszą. Królowie Francji i Anglii wybrali później podróż morską.

Przemarsz licznej armii wymagał zapewnienia żołnierzom stałych dostaw żywności. Poważne trudności pojawiły się na terytorium Bizancjum. Tamtejszy cesarz obawiał się obecności wielkich oddziałów zbrojnych, a rozmowy dotyczące warunków przejścia i zaopatrzenia przeciągały się.

Po dotarciu do Azji Mniejszej krzyżowcy musieli stawić czoła wojskom tureckim. W maju 1190 roku odnieśli zwycięstwo w rejonie Ikonium, dzisiejszej Konyi. Następnie skierowali się na południe, w stronę Cylicji.

Nie wiadomo dokładnie, ilu ludzi uczestniczyło w wyprawie Barbarossy. Niektóre średniowieczne źródła wspominały nawet o stu tysiącach krzyżowców, jednak współcześni historycy uznają te liczby za znacznie zawyżone.

10 czerwca 1190 roku armia cesarska znajdowała się w pobliżu Seleucji, dzisiejszego Silifke w południowej Turcji. Na trasie jej marszu leżała rzeka Saleph, utożsamiana ze współczesną Göksu. To właśnie podczas przeprawy przez tę rzekę doszło do tragedii.

Według kroniki wyprawy, tradycyjnie przypisywanej Ansbertowi, Barbarossa postanowił przepłynąć rzekę pomimo ostrzeżeń towarzyszy. Silny nurt miał porwać cesarza. Ludzie, którzy ruszyli mu na pomoc, zdołali już tylko wydobyć jego ciało.

Inne źródła przedstawiają odmienne wersje wydarzeń. Według części relacji władca uległ wypadkowi podczas przeprawy konnej. Pojawia się również opowieść, że w upalny dzień wszedł do rzeki, aby się wykąpać.

Nie ma pewnego potwierdzenia popularnej wersji, zgodnie z którą cesarza pociągnęła na dno ciężka zbroja. Wśród możliwych przyczyn tragedii wymieniano także nagłe zasłabnięcie.

Rozbieżności między przekazami nie pozwalają jednoznacznie ustalić, w jaki sposób Barbarossa znalazł się w wodzie i co bezpośrednio doprowadziło do jego śmierci.

Dowodzenie nad krzyżowcami przejął Fryderyk, książę Szwabii. Syn Barbarossy nie zdołał jednak utrzymać jedności armii. Część uczestników wyprawy postanowiła wrócić do Europy, podczas gdy pozostali kontynuowali marsz. Dodatkowym problemem były choroby szerzące się wśród żołnierzy.

Oddziały, które nie zrezygnowały z wyprawy, dotarły ostatecznie w rejon Akki, gdzie trwało oblężenie miasta. Trzecia krucjata była kontynuowana, ale bez władcy, który przyprowadził do Azji Mniejszej jedną z jej największych armii.

Towarzysze Barbarossy zamierzali przewieźć jego ciało do Jerozolimy. Planu tego nie udało się zrealizować. Podczas dalszej podróży szczątki cesarza rozdzielono i pochowano w różnych miejscach. Według kroniki wyprawy jego wnętrzności złożono w Tarsie, a pozostałe szczątki w Antiochii.