Tamagotchi. Tak wirtualna zabawka podbiła Japonię

Tamagotchi na fotografii z 2005 r.Tamagotchi na fotografii z 2005 r.
Źródło zdjęć: © Wikimedia Commons 3.0 | Tomasz Sienicki (tsca)

Tamagotchi potrafiło domagać się jedzenia w samym środku lekcji, a pozostawione bez opieki mogło zachorować lub umrzeć. Wirtualnego zwierzątka nie dało się po prostu zatrzymać i wrócić do zabawy po kilku godzinach. Niewielkie urządzenie, które trafiło do japońskich sklepów 23 listopada 1996 roku, szybko stało się światowym hitem. Jego popularność była tak wielka, że niektóre szkoły zaczęły zakazywać uczniom przynoszenia elektronicznych pupili.

Początki Tamagotchi

Pomysł stworzenia elektronicznego zwierzątka rozwijali Akihiro Yokoi z firmy WiZ oraz Aki Maita, pracownica Bandai. Yokoi chciał, aby właściciele mogli zabierać swoje wirtualne pupile wszędzie, dokąd się udawali. Maita zajmowała się natomiast badaniem zainteresowania nową zabawką.

W tokijskiej dzielnicy Shibuya rozmawiała z młodymi ludźmi i prezentowała im próbne produkty. Największe zainteresowanie wykazywały nastolatki i młode kobiety, do których ówczesna branża gier kierowała stosunkowo niewiele urządzeń.

Początkowo twórcy rozważali zabawkę przypominającą zegarek noszony na ręce. Ostatecznie zdecydowali się na niewielką plastikową obudowę w kształcie jajka, wyposażoną w ekran ciekłokrystaliczny, trzy przyciski i łańcuszek. Urządzenie mieściło się w dłoni i można je było przypiąć do ubrania.

Nazwa Tamagotchi powstała z połączenia japońskiego słowa "tamago", oznaczającego jajko, oraz przekształconego angielskiego "watch", czyli zegarek.

23 listopada 1996 roku zabawka trafiła na japoński rynek, gdzie szczególną popularność zdobyła wśród licealistek. Już w następnym roku rozpoczęto jej sprzedaż za granicą.

Opieka nad wirtualnym zwierzątkiem

Zabawa rozpoczynała się od jajka widocznego na ekranie. Po pewnym czasie wykluwało się z niego stworzenie, którym należało się opiekować aż do osiągnięcia dorosłości.

Za pomocą trzech przycisków właściciel mógł karmić pupila, bawić się z nim, sprzątać po nim i podawać mu lekarstwa. Zwierzątko potrzebowało również snu, a niewłaściwa opieka odbijała się na jego zdrowiu.

Największym wyzwaniem było to, że czas w Tamagotchi płynął zgodnie z rzeczywistym zegarem. Pierwsza generacja nie oferowała zwykłej możliwości wstrzymania rozgrywki. Zwierzątko wymagało uwagi nawet wtedy, gdy jego właściciel przebywał w szkole, spał lub zajmował się innymi obowiązkami.

Gdy pupil był głodny albo potrzebował opieki, urządzenie wydawało charakterystyczny dźwięk. Zignorowanie sygnałów mogło doprowadzić do pogorszenia jego stanu zdrowia, a ostatecznie nawet do śmierci.

Nie oznaczało to jednak, że troskliwy właściciel mógł utrzymywać zwierzątko przy życiu bez końca. W pierwszych wersjach Tamagotchi stworzenia umierały również ze starości. Po zakończeniu ich życia można było rozpocząć opiekę nad kolejnym pupilem.

Tamagotchi w szkołach

Dzieci często zabierały swoje Tamagotchi na lekcje. Obawiały się, że pozostawienie zwierzątka bez opieki na kilka godzin doprowadzi do jego choroby lub śmierci.

Urządzenia zaczynały jednak piszczeć podczas zajęć, a uczniowie przerywali naukę, aby nakarmić pupila, posprzątać po nim lub poprawić mu nastrój.

W 1997 roku część szkół zaczęła zakazywać przynoszenia Tamagotchi. Amerykańskie muzeum The Strong odnotowało takie przypadki m.in. w Stanach Zjednoczonych, Chinach i Tajlandii. Były to decyzje poszczególnych placówek, a nie ogólnokrajowe zakazy.

Dla wielu właścicieli elektroniczne zwierzątko nie było jedynie grą. Niektóre dzieci tak mocno przywiązywały się do swoich pupili, że po ich śmierci urządzały im symboliczne pogrzeby. Inne od razu rozpoczynały nową rozgrywkę.

Światowy sukces Tamagotchi

Zainteresowanie zabawką szybko przełożyło się na ogromną sprzedaż. Według danych Bandai w ciągu zaledwie ośmiu miesięcy w samej Japonii sprzedano 10 mln urządzeń.

W 1997 roku twórców Tamagotchi uhonorowano satyryczną Nagrodą Ig Nobla w dziedzinie ekonomii. Wyróżnienie przyznano za zjawisko związane z ogromną ilością czasu, jaką ludzie poświęcali opiece nad elektronicznymi zwierzątkami.

Popularność urządzenia zachęciła konkurencyjnych producentów do wprowadzania na rynek podobnych zabawek. Pojawiły się również podróbki, co zmusiło Bandai do większej troski o ochronę marki i charakterystycznego wyglądu produktu.

Nowe generacje Tamagotchi

W kolejnych latach Bandai rozwijało zabawkę, wprowadzając nowe funkcje. W 2004 roku na rynku pojawiło się Tamagotchi Plus, wyposażone w łączność na podczerwień.

Rozwiązanie pozwalało dwóm urządzeniom komunikować się ze sobą. Właściciele nie musieli już ograniczać się do samodzielnej opieki nad zwierzątkiem, ponieważ ich pupile mogły nawiązywać kontakt z innymi.

Następne generacje otrzymywały coraz bardziej rozbudowane funkcje. W 2008 roku wprowadzono model z kolorowym ekranem. Jednocześnie producent powracał do prostszych wersji nawiązujących do zabawki z 1996 roku.

Tamagotchi znalazło także miejsce w zbiorach muzealnych. Instytucja M+ w Hongkongu posiada specjalną edycję urządzenia z 1997 roku, przygotowaną dla upamiętnienia przekazania Hongkongu Chinom. Na obudowie tej wersji nazwę miasta zapisano chińskimi znakami.

Wybrane dla Ciebie