6 sierpnia 2011. Najczarniejszy dzień sił specjalnych USA

Najkrwawszy dzień w historii amerykańskich operacji specjalnych rozpoczął się 6 sierpnia 2011 roku o godzinie 2:38 nad prowincją Wardak w Afganistanie. CH-47 Chinook przewożący 38 osób, w tym 22 Navy SEALs z elitarnego SEAL Team 6, został trafiony granatem rakietowym RPG i rozbił się, zabijając wszystkich na pokładzie. Wśród poległych znajdował się Jonas B. Kelsall, jeden z najbardziej doświadczonych operatorów specjalnych.

Tragiczna misja w dolinie Tangi

Operacja, która zakończyła się katastrofą Extortion 17, rozpoczęła się 5 sierpnia 2011 roku o godzinie 22:37 czasu lokalnego w prowincji Wardak w Afganistanie. Pluton 47 żołnierzy Army Rangers wystartował z bazy operacyjnej w prowincji Logar na pokładzie dwóch helikopterów CH-47D w celu schwytania lub zabicia wysokiej rangi przywódcy talibów, Qari Tahira. Misja została sklasyfikowana jako wysokiego ryzyka ze względu na aktywność przeciwnika w dolinie Tangi.

Po 20-minutowym locie około godziny 23:00 oba helikoptery Chinook wylądowały w pobliżu obiektu, gdzie przypuszczalnie przebywał Tahir. Rangers wysiedli i rozpoczęli operację, podczas gdy helikoptery powróciły do bazy operacyjnej. Siedemnastu Navy SEALs pozostało w rezerwie na bazie, gotowych do natychmiastowego wsparcia operacji naziemnej.

Misję wspierały dwa helikoptery szturmowe AH-64 Apache, samolot bojowy AC-130 oraz inne statki powietrzne prowadzące wywiad i nadzór. Podczas gdy Rangers zbliżali się do budynku docelowego, samoloty wywiadowcze zaobserwowały kilka osób opuszczających obiekt. Ta grupa zwiększała się w nocy, ale amerykańskie siły były początkowo zbyt zajęte właściwą operacją, aby zaangażować się w walkę.

O godzinie 23:30 jeden z helikopterów Apache stoczył krótką potyczkę z inną grupą ośmiu bojowników talibów znajdujących się 400 metrów na północ od obiektu, zabijając sześciu z nich. Tymczasem Rangers kontynuowali swoją misję penetracji budynku docelowego.

Ostatnie minuty lotu Extortion 17

Po otrzymaniu wezwania o wsparcie Rangers zaangażowanych w walkę, 17 Navy SEALs z bazy operacyjnej zostało wysłanych na misję ratunkową. Helikopter CH-47D Chinook o znaku Extortion 17 wystartował wraz z drugim Chinookiem o znaku Extortion 16. Sześć minut przed dotarciem do strefy lądowania pusty CH-47D opuścił formację zgodnie z planem, pozostawiając Extortion 17 samego do wykonania zadania.

Helikopter przewożący SEALs zbliżył się do strefy lądowania bez zewnętrznego oświetlenia, lecąc na wysokości 100-150 stóp i z prędkością 50 węzłów. Podczas wcześniejszej operacji Rangers w tym samym dniu Chinook zbliżał się z południa, tym razem jednak pilot wybrał podejście z północnego zachodu. Ostatnia transmisja radiowa helikoptera informowała, że jest minutę drogi od strefy lądowania.

Około godziny 2:38 helikopter został ostrzelany przez wcześniej niewykrytą grupę bojowników talibów znajdującą się około 220 metrów na południe od maszyny. Grupa wystrzeliła dwa lub trzy granaty RPG z dwupiętrowego budynku. Drugi pocisk trafił w jedną z trzech łopat wirnika tylnego, niszcząc całą tylną jednostkę wirnikową.

Eksplozja spowodowała katastrofalne uszkodzenia i helikopter rozbił się w mniej niż pięć sekund, zabijając wszystkich 38 okupantów. Około 30 sekund później jeden z helikopterów Apache radiował informację o katastrofie używając kodu „Fallen Angel”. Rangers zakończyli zabezpieczanie obiektu sześć minut po katastrofie, zatrzymali kilka osób i rozpoczęli marsz pieszo w kierunku miejsca katastrofy.

Ofiary tragedii Extortion 17

Katastrofa helikoptera zabiła łącznie 38 osób, w tym 30 amerykańskich żołnierzy, co stanowiło największą jednorazową stratę amerykańskiego życia w pojedynczym incydencie podczas wojny w Afganistanie. Wśród amerykańskich ofiar znajdowało się 22 Navy SEALs, z których 15 należało do elitarnej jednostki Naval Special Warfare Development Group, znanej jako SEAL Team 6. Pozostałych siedmiu Navy SEALs pochodziło z różnych jednostek specjalnych.

Jonas Benton Kelsall, 32-letni dowódca porucznik z Shreveport w Luizjanie, był jednym z najbardziej doświadczonych operatorów na pokładzie. Ukończył szkolenie Basic Underwater Demolition/SEAL w 1997 roku i służył początkowo w SEAL Team 7, a później w Naval Special Warfare Development Group. Jego odznaczenia obejmowały Legion of Merit, dwie Bronze Stars z Combat V za waleczność oraz Joint Service Commendation Medal z Combat V.

Pozostałe amerykańskie ofiary obejmowały trzech żołnierzy Army Reserve z 7. Batalionu 158. Pułku Lotnictwa, dwóch żołnierzy Army z 2. Batalionu 135. Pułku Lotnictwa z Colorado Army National Guard, dwóch Pararescuemen z 24. Eskadry Taktyk Specjalnych oraz jednego Combat Controller z tej samej jednostki. Na pokładzie znajdowało się również pięciu specjalistów wsparcia Naval Special Warfare oraz wojskowy pies służbowy o imieniu Bart.

Siedem osób nie będących obywatelami amerykańskimi również zginęło w katastrofie, w tym siedmiu żołnierzy Afghan National Army Commandos oraz jeden cywilny tłumacz.

Dochodzenie i konsekwencje

Dwa rygorystyczne amerykańskie dochodzenia wojskowe przebadały każdy moment misji w celu ustalenia przyczyn katastrofy Extortion 17. Śledztwa wykluczyły teorie spiskowe sugerujące, że talibowie zostali ostrzeżeni o nadchodzącej misji lub że był to zastawiony czapka. Brak dowodów na poparcie jakichkolwiek twierdzeń o celowym ujawnieniu informacji o operacji.

Główną przyczyną katastrofy uznano trafienie granatu RPG w tylny wirnik helikoptera przez wcześniej niewykrytą grupę bojowników talibów. Analiza wykazała, że dwa helikoptery Apache, które miały zapewnić nadzór i wsparcie ogniowe dla Extortion 17, były w tym czasie zaangażowane w śledzenie innej grupy talibów i nie mogły właściwie monitorować strefy lądowania.

Prezydent Barack Obama wydał oświadczenie wyrażające kondolencje rodzinom poległych. „Ich śmierci przypominają o nadzwyczajnych poświęceniach, jakie ponoszą mężczyźni i kobiety naszej armii oraz ich rodziny”, stwierdził Obama.

Wybrane dla Ciebie
Śmierć Kleopatry. Jak naprawdę zmarła egipska królowa?
Śmierć Kleopatry. Jak naprawdę zmarła egipska królowa?
Najdziwniejszy władca starożytności. Faraon, który epatował otyłością
Najdziwniejszy władca starożytności. Faraon, który epatował otyłością
Oddał imperium kochance. Decyzja, która rozwścieczyła Rzym
Oddał imperium kochance. Decyzja, która rozwścieczyła Rzym
Al-Ma’mun. Najbardziej kontrowersyjny kalif
Al-Ma’mun. Najbardziej kontrowersyjny kalif
Bitwa pod Parkanami. Zwycięstwo, które zmieniło Europę
Bitwa pod Parkanami. Zwycięstwo, które zmieniło Europę
Stefan Tyszkiewicz. Najbardziej niezwykły wynalazca II RP
Stefan Tyszkiewicz. Najbardziej niezwykły wynalazca II RP
Śmierć Gorbaczowa. O tym podręczniki milczą
Śmierć Gorbaczowa. O tym podręczniki milczą
Najkrwawsza rzeź na Pacyfiku. Dramat Manili 1945
Najkrwawsza rzeź na Pacyfiku. Dramat Manili 1945
Zabity przez komunistów. Tragiczny los Adama Doboszyńskiego
Zabity przez komunistów. Tragiczny los Adama Doboszyńskiego
Jan Szychowski. Polak, który podbił Argentynę
Jan Szychowski. Polak, który podbił Argentynę
Śmierć Bolesława Bieruta. Co naprawdę wydarzyło się w Moskwie?
Śmierć Bolesława Bieruta. Co naprawdę wydarzyło się w Moskwie?
Masih Alineżad. Najodważniejsza dziennikarka Iranu
Masih Alineżad. Najodważniejsza dziennikarka Iranu