Albert Einstein. Wybitny fizyk, przeciętny mąż, niedoszły skrzypek

Albert Einstein przyszedł na świat w rodzinie żydowskiej. Jej członkowie byli mocno przywiązani do rodzimej kultury, aczkolwiek pod kątem praktykowania religii judaistycznej nie byli nazbyt gorliwi.

Z opowieści siostry Alberta wynika, iż zaczął on mówić dopiero w wieku 2 lat. Zresztą i wtedy najpierw wymawiał określoną kwestię sam do siebie, a potem do innych. Był to powód do uznania go za „gamonia”. Podobnie było w przypadku innych wielkich geniuszy, Edisona czy Disneya, których doceniono dopiero po wielu latach, zaś w młodości uważano ich za ludzi leniwych i pozbawionych jakiegokolwiek talentu.

W ramach ciekawostki warto wspomnieć o tym, iż gdy Albert Einstein miał około 5 lat i leżał chory w łóżku, jego tata przyniósł mu okrągły rekwizyt z igłą magnetyczną. To był kompas. Gdy tylko chłopiec zobaczył ruch igły, wzbudzany nie mechaniczną, ale jakąś nieznaną mu dotąd siłą, podekscytował się. Możliwe, że od tego momentu zaczęło w nim kiełkować zainteresowanie fizyką.

Mama Alberta Einsteina miała jednak zupełnie inne plany na dorosłe życie swojego syna. Jako pianistka starała się wzbudzić w nim zainteresowanie muzyką. Z tego też powodu zaczął uczyć się gry na skrzypcach już jako niespełna sześcioletni chłopiec. Miał grać na nich, częściej lub rzadziej, przez całe życie.

W 1905 roku Albert Einstein obronił doktorat dotyczący molekuł. Na tym jednak etapie, jego odkrycia naukowe nie przyniosły mu zbyt dużego uznania.

Albert Einstein przez jakiś czas zarabiał na życie jako pracownik urzędu patentowego. W międzyczasie pisał kolejne teksty z zakresu fizyki, wtedy także opracowywał swoją, szeroko później uznaną, teorię względności. W 1908 roku zaczął wykładać na uczelni w Bernie. Można uznać, że robił to za pół darmo. Na jego pensję „zrzucali się” studenci, co z pewnością nie było uskrzydlające dla młodego adepta. Nadal walczył jednak o swoje.

W 1909 roku Albert Einstein został profesorem fizyki na uniwersytecie zuryskim. Już rok później za jego odkrycia wskazywano go na jednego z kandydatów do nagrody Nobla, którego przyznano mu ostatecznie w 1921 roku. W międzyczasie naukowiec usilnie pracował również nad swoją najważniejszą teorią (jej emblematem wzór e=mc2), którą ogłosił ostatecznie w roku 1915.

Czytaj również: Szaleni wynalazcy II wojny światowej i ich odkrycia

Odkrycia Alberta Einsteina w tamtym okresie skupiały się także na kosmologii i teoriach dotyczących grawitacji. Jednocześnie, organizm ambitnego badacza był coraz bardziej wyniszczony. Einstein zaczął chorować na żółtaczkę, w złym stanie znajdowały się również jego wątroba i żołądek.

Od otrzymania nagrody Nobla Albert Einstein w ogóle nie narzekał na brak zajęć. Większość ofert pracy w różnych instytucjach jednak odrzucał, wybierając przede wszystkim te, które uwalniały mu czas na myślenie i tworzenie kolejnych publikacji związanych z fizyką.

Pierwszy swój romans Albert Einstein przeżył, gdy był nastolatkiem. Obiektem jego uczuć była Marie Winteler, córka Josta Wintelera, wynajmującego młodemu Einsteinowi pokój.

Pierwszą poważną miłością przyszłego noblisty była natomiast Mileva Marić, Serbka, z którą razem studiował. Matka fizyka sprzeciwiała się temu związkowi, jednak zakochani nie chcieli jej słuchać i pobrali się w 1903 roku. Mileva urodziła Albertowi trójkę dzieci: dwóch synów (Hansa i Eduarda) oraz córkę Liserl, której biografia i historia jest mało znana.

Kondycja związku Einsteinów od około 1910 roku coraz bardziej pogarszała się. Miało dochodzić w tym małżeństwie do zdrad i nawet do rękoczynów. W 1919 roku Mileva dała mężowi rozwód, jednak jednym z warunków było przekazanie pieniędzy za nagrodę Nobla właśnie jej, jeśli tylko Einstein tę nagrodę otrzyma. Stało się to, przypomnijmy, w roku 1921.

Chwilę po rozwodzie, latem 1919 roku Albert Einstein poślubił swoją kuzynkę, Elsę Einstein. Elsa miała dwie dorosłe córki z pierwszego małżeństwa. Albert i jego druga żona wiele podróżowali – po Europie, Azji i Ameryce. Osiedli w latach 30. XX wieku w Stanach Zjednoczonych, gdzie u kobiety zdiagnozowano poważne problemy z sercem. Noblista uciekał wobec powstałych trudności w naukę i rozmyślania o Bogu. Pod koniec 1936 roku Elsa Einstein zmarła.

„Nauka bez religii jest kaleką, religia bez nauki jest ślepa” – tak miał pewnego dnia powiedzieć Albert Einstein, który niestrudzenie szukał w życiu Boga, również w nauce. Sama jednak koncepcja Boga u Einsteina przedstawia się dziś niejednoznacznie. Powszechnie uważa się go za agnostyka.

Z pewnością można stwierdzić, że Albert Einstein nie był fundamentalistą. Już w jego rodzinie nie odznaczano się radykalną postawą religijną. W późniejszych latach Einstein odcinał się od praktykowania jakiejkolwiek religii, a Biblię określał jako zbiór dziecinnych legend.

Wiadomo, że w młodym wieku zdarzało się Einsteinowi zachwycać Bogiem i nawet śpiewać mu pieśni pochwalne. Później nie był dla podobnych aktów religijnych zbyt entuzjastyczny, natomiast starał się poznać i zrozumieć, jak działa Bóg. Miał powiedzieć wprost, że chce poznać sposób myślenia Boga. I jak widać po efektach badań naukowych tego geniusza, odkrył on parę niezwykłych zasad działania Stwórcy w świecie.

Ile był wart Albert Einstein w latach 30. ubiegłego stulecia? Ledwie 5 tysięcy dolarów. Tyle byli skłonni dać naziści za głowę noblisty.

Głowa Alberta z pewnością pracowała jak prędkość światła. Szybko, nie przejmując się drobiazgami. Naukowiec nie miał problemów z opracowywaniem kolejnych teorii fizycznych, natomiast zdarzało mu się mylić imiona, numery telefonów czy daty.

Być czy nie być? Oto było pytanie, wobec którego stanął Albert Einstein, a mianowicie – czy nie zechciałby on być prezydentem Izraela? Śmiała propozycja, ale on ośmielił się odmówić.

Może nie chciał przewodzić jednemu państwu, bo uważał się za kosmopolitę (albo – bezpaństwowca)? W swoim życiu uzyskał obywatelstwo aż 4 państw (dokładnie: Niemcy, USA, Austria, Szwajcaria), a przy odbieraniu nagrody Nobla nie utożsamiał się z żadną narodowością.

Albert Einstein zmarł w 1955 roku na tętniaka aorty. Po jego śmierci, w stosunku do jego mózgu, ale co ciekawe… oczu zastosowano co najmniej dziwne metody przechowywania – patolog z Princeton trzymał mózg w słoiku, a oczy zamknięto w nowojorskim sejfie.

Calaprice A., Einstein w cytatach, przeł. M. Krośniak, Warszawa 2014.

Einstein A., Jak wyobrażam sobie świat. Przemyślenia i opinie, Toruń 2017.

Isaacson W., Einstein. Jego życie, jego wszechświat, przeł. J. Skowroński, Warszawa 2013.

Brzezińska M., Czy Albert Einstein bił żonę?, [https://ciekawostkihistoryczne.pl/2017/01/09/czy-albert-einstein-bil-zone/].

https://www.youtube.com/watch?v=3TRMct2fAjs

Autor: Alicja Samp