Bitwa pod Domažlicami (1431). Husycki Blitzkrieg Prokopa Wielkiego

W 1431 roku, po nieudanych próbach pokojowego rozwiązania konfliktu, papież i cesarz zdecydowali się na kolejną, piątą już krucjatę przeciwko husytom. Na czele armii krzyżowców stanął legat papieski, kardynał Giuliano Cesarini, a dowództwo wojskowe objął Fryderyk I Hohenzollern.

Siły krzyżowców, liczące około 30 000 żołnierzy, składały się z rycerzy z różnych regionów Europy, w tym Niemiec, Alzacji, Flandrii, Holandii i Zelandii.

Na początku sierpnia 1431 roku armia krzyżowców wkroczyła na terytorium Czech, kierując się w stronę miasta Domažlice. 10 sierpnia rozpoczęto oblężenie miasta, które miało strategiczne znaczenie dla dalszych działań militarnych.

Obrońcy Domažlic, zdając sobie sprawę z powagi sytuacji, wysłali posłańca z prośbą o pomoc do Prokopa Wielkiego, jednego z głównych dowódców husyckich, który stacjonował w rejonie Beroun.

Prokop zareagował błyskawicznie, wyruszając w drogę praktycznie od razu po otrzymaniu odpowiednich informacji. W ciągu dwóch dni przebył ze swoją armią około 80 km. Po krótkim odpoczynku i dołączeniu lokalnych ochotników kontynuował marsz, docierając w pobliże Domažlic 14 sierpnia około godziny 14:00.

Nadciągnięcie husytów wywołało panikę w szeregach krzyżowców. Legenda głosi, że na dźwięk husyckiego chorału „Ktož jsú boží bojovníci” morale krzyżowców załamało się, co doprowadziło do ich chaotycznej ucieczki. Husyci, wykorzystując zamieszanie, zaatakowali i rozbili siły przeciwnika.

Czytaj również: Bitwa pod Chlumcem (1126). Nieoczekiwana klęska Niemców

Bitwa pod Domažlicami zakończyła się całkowitą klęską krzyżowców. Z licznych wojsk jedynie dwie kolumny, liczące około 300 wozów każda, zdołały wycofać się przez Waldmünchen do Bawarii. Pozostali krzyżowcy zostali rozbici lub uciekli w nieładzie, rabując własne tabory.

Kardynał Cesarini, zagrożony przez własnych żołnierzy, uciekł z pola bitwy w przebraniu zwykłego żołnierza. Jego szaty, papieska bulla oraz inne kosztowności wpadły w ręce husytów. Oprócz tego husyci zdobyli broń ciężką, zapasy amunicji, prochu, pieniądze, konie i naczynia.

Bitwa pod Domażlicami ukazuje, jak połączenie sprawnej organizacji, wysokiego morale i determinacji może przeważyć nad liczebną przewagą przeciwnika. Zwycięstwo husytów nie tylko osłabiło pozycję papiestwa i cesarstwa, ale także zmusiło Europę do ponownego przemyślenia kwestii husyckiej, prowadząc ostatecznie do podjęcia negocjacji pokojowych.

Czytaj również: Jan Luksemburski. Ślepy król, który zginął pod Crécy (1346)

 Bitwa nad rzeką Trutiną. Jedna z najważniejszych batalii w dziejach Polski i Czech

• Ryniewicz Z., Leksykon bitew świata, Warszawa 2008.