Była córką króla Danii. Jej syn i wnukowie rządzili Szwecją

W 1210 roku duńska księżniczka Richeza poślubiła Eryka X, który właśnie umocnił swoją władzę w Szwecji po latach walk o koronę. Jeszcze niedawno jej brat wspierał przeciwnika przyszłego męża. Małżeństwo miało pomóc w pojednaniu obu dworów, ale nie zapewniło ich potomkom spokojnego dziedziczenia tronu.

Kościół Sankt Bendts w Ringsted, gdzie pochowano Richezę. Fotografia z 2006 roku.
Kościół Sankt Bendts w Ringsted, gdzie pochowano Richezę. Fotografia z 2006 roku.
Źródło zdjęć: © Wikimedia Commons | André Möller

Ślub po wojnie o koronę

Richeza, nazywana w Szwecji Rikissą, była najstarszą córką króla Danii Waldemara I Wielkiego i jego żony Zofii. Dorastała w jednej z najważniejszych rodzin królewskich północnej Europy. Jej bracia, Kanut VI i Waldemar II Zwycięski, kolejno obejmowali duński tron.

Przyszły mąż Richezy, Eryk Knutsson, przez kilka lat walczył o władzę ze Sverkerem II. W 1205 roku pod Älgarås zginęło trzech braci Eryka. On sam ocalał i znalazł schronienie w Norwegii.

Trzy lata później Eryk pokonał rywala w bitwie pod Leną. Sverker stracił władzę i schronił się u Waldemara II, który wcześniej udzielał mu poparcia. W 1210 roku podjął jeszcze jedną próbę odzyskania korony, ale poległ w bitwie pod Gestilren.

Zwycięski Eryk musiał teraz ułożyć stosunki z Danią, która przez lata wspierała jego przeciwnika. W tym samym roku poślubił Richezę, siostrę duńskiego monarchy. Historycy wiążą ten związek z próbą pojednania obu władców.

Korona nie gwarantowała dziedziczenia

W listopadzie 1210 roku Eryk został koronowany przez arcybiskupa Waleriusza. Była to pierwsza znana koronacja szwedzkiego monarchy. Uroczystość miała również znaczenie polityczne, ponieważ Kościół wcześniej popierał Sverkera.

O samych przygotowaniach do ślubu zachowało się niewiele informacji. Nie wiadomo, czy Richeza brała udział w negocjacjach ani jakie miała zdanie o zawieranym małżeństwie.

Panowanie Eryka zakończyło się zaledwie sześć lat później. Król zmarł 10 kwietnia 1216 roku na wyspie Visingsö. Richeza spodziewała się wówczas dziecka, dlatego ich syn, także nazwany Erykiem, przyszedł na świat już po śmierci ojca.

Koronę otrzymał jednak Jan, syn dawnego przeciwnika Eryka, Sverkera II. Młodego władcę wspierali wpływowi krewni ze strony matki. Richeza prawdopodobnie wróciła do Danii, a jej syn został królem Szwecji dopiero po zakończeniu panowania Jana.

Rodzina po obu stronach Bałtyku

Znaczenie małżeństwa Richezy nie ograniczało się do pojednania dwóch monarchów. Jej potomkowie odegrali ważną rolę w kolejnych pokoleniach szwedzkiej rodziny panującej. Córka Richezy, Ingeborga, poślubiła Birgera jarla, a ich synowie Waldemar i Magnus zostali później królami Szwecji.

Inna córka, Zofia, wyszła za Henryka z Rostocku. Dzięki takim związkom rodzinne powiązania skandynawskich dynastii obejmowały także południowe wybrzeża Bałtyku. Małżeństwa były jednym ze sposobów utrzymywania wpływów poza granicami własnego królestwa.

Podobną politykę prowadził brat Richezy, Waldemar II. W 1205 roku poślubił czeską księżniczkę Dagmarę, łącząc duńską dynastię z kolejnym europejskim dworem. Richeza uczestniczyła w tej sieci rodzinnych sojuszy, choć znamy tylko jedno jej małżeństwo.

O prywatnym życiu królowej zachowało się niewiele wiadomości. Datę jej śmierci zapisano w psałterzu należącym do rodu Sunesønów. Ta krótka notatka pozwala ustalić dzień zgonu Richezy, ale nie mówi wiele o jej ostatnich latach.

Królowa zmarła 8 maja 1220 roku i została pochowana w Ringsted. Z jej grobem łączy się hipotezę dotyczącą pochodzenia krzyża nazywanego krzyżem Dagmary. Ponieważ w 1683 roku naruszono oba królewskie pochówki, nie można już z całą pewnością ustalić, do której kobiety należał zabytek.

Wybrane dla Ciebie