Czy król Władysław II Jagiellończyk był bigamistą?

Władysław poślubił Barbarę Hohenzollern. Była ona wdową po Henryku XI Głogowskim. Ślub z Barbarą został zawarty tylko w formie per procura. Miał zostać zawarty ten właściwy, ale Barbara utraciła prawo do swojego posagu, na którym Władysławowi bardzo zależało.

Taka sytuacja sprawiła, że król zrezygnował z zawarcia właściwego ślubu. W międzyczasie zmarł król Węgier Maciej Korwin, co otworzyło Jagiellonom drogę do walki o tron węgierski. Bracia Jan Olbracht i Władysław Jagiellończyk, prowadzili między sobą wojnę o to, kto ma zostać królem Węgier.

Jak pamiętamy, Władysław II Jagiellończyk był już królem Czech, dlatego Jan Olbracht chciał objąć tron węgierski. Ostatecznie starszy brat pokonał młodszego i to on objął tron nad Balatonem.

Po śmierci Macieja Korwina, na dworze węgierskim pozostawała wdowa po nim – Beatrycze Aragońska. Warunkiem do tego, aby Władysław II Jagiellończyk mógł włożyć na swoje skronie koronę św. Stefana, był jego ożenek z owdowiałą Beatrycze Aragońską.

Królowa wdowa miała w zamian za to użyć swoich wpływów na Węgrzech, aby pozyskać zwolenników, którzy udzieliliby poparcia pierworodnemu synowi Kazimierza IV Jagiellończyka w staraniach o koronę węgierską.

Władysław II Jagiellończyk zgodził się poślubić wdowę po Macieju Korwinie, mimo że wciąż żyła Barbara Hohenzollern, z którą król zawarł ślub per procura. Zrobił to w największej tajemnicy i popełnił w tym przypadku bigamię!

Aby wyjść z tego fortelu z twarzą, Władysław II Jagiellończyk utrzymywał, że małżeństwo z Beatrycze Aragońską nie zostało skonsumowane, wobec czego jest ono nieważne. Innego zdania była sama Beatrycze. Twierdziła bowiem, że doszło między nimi do zbliżenia, a Władysław jest jej prawowitym mężem.

Przyznać należy, że było to perfidne zachowanie ze strony pierworodnego syna Kazimierza IV Jagiellończyka. Nie było ono godne syna króla, który przez 38 lat wiódł szczęśliwe życie małżeńskie ze swoją żoną Elżbietą Rakuszanką.

Ostatecznie papież Aleksander VI (Rodrigo Borgia) unieważnił dwa pierwsze małżeństwa Władysława II Jagiellończyka, a wnuk Jagiełły ożenił się po raz trzeci. Tym razem jego wybranką została pochodząca z Francji – Anna de Foix Candale. To z nią król doczekał się wreszcie potomstwa.

Pierwsza urodziła się córka – Anna Jagiellonka, która na mocy układu wiedeńskiego z Habsburgami z 1515 roku, poślubiła wnuka cesarza Maksymiliana I Habsburga – Ferdynanda. Drugi – 1 lipca 1506 roku – urodził się syn – Ludwik II Jagiellończyk, który na mocy tego samego porozumienia poślubił  siostrę Ferdynanda I Habsburga – Marię Habsburżankę.

Poród Ludwika był bardzo ciężki. Przyszły król Czech i Węgier urodził się jako wcześniak, a życie miał mu uratować rodzaj „inkubatora” wykonanego ze świńskich wnętrzności. Matka Ludwika II Jagiellończyka i Anny Jagiellonki zmarła 26 lipca 1506 roku w wyniku komplikacji przy porodzie syna.

Władysław II Jagiellończyk bardzo przeżył śmierć trzeciej żony. Od tego momentu jego stan zdrowia się pogarszał. Zaczął chorować na depresję i doznał paraliżu, który odebrał mu mowę. W 1515 roku stan zdrowia króla był na tyle poważny, że cesarz Maksymilian I Habsburg zdecydował o adopcji 9-letniego Ludwika. W końcu w 1516 roku Władysław II Jagiellończyk zmarł.

Trzy lata po jego śmierci zmarł także cesarz Maksymilian I Habsburg, a opiekunem małoletniego następcy czeskiego i węgierskiego tronu został jego stryj – król Polski i wielki książę litewski – Zygmunt Stary.

• Stanisław Rek, Mohacz 1526, Warszawa 2020.