Đặng Thái Sơn. Wietnamczyk, który oczarował Polskę
Wietnamski wirtuoz fortepianu zapisał się w historii muzyki klasycznej jako pierwszy przedstawiciel Azji, który sięgnął po najwyższe laury w najważniejszym światowym konkursie chopinowskim. Jego droga od Hanoi przez Moskwę do Warszawy zaowocowała triumfem w 1980 roku i błyskotliwą karierą międzynarodową. Dziś jako pedagog w Kanadzie kształci kolejne pokolenia pianistów, kontynuując tradycję mistrzowskiego wykonawstwa.
Muzyczne dzieciństwo
Đặng Thái Sơn przyszedł na świat 2 lipca 1958 roku w Hanoi, wychowując się w domu przepełnionym sztuką i dźwiękami fortepianu. Jego matka Thái Thị Liên pracowała jako pianistka i nauczycielka muzyki, natomiast ojciec Đặng Đình Hưng tworzył poezję i komponował utwory muzyczne.
Pierwsze kontakty z klawiaturą fortepianową młody artysta miał pod okiem własnej matki, która wprowadzała go w tajniki gry na instrumencie. Od 1965 do 1976 roku pobierał naukę w Konserwatorium Muzycznym w stolicy Wietnamu, rozwijając swój talent pod okiem profesjonalnych pedagogów.
Przełomowym momentem stał się 1974 rok, kiedy pianista Izaak Katz odkrył niezwykłe zdolności nastolatka i objął go swoją artystyczną opieką. Trzy lata później młody muzyk wyjechał do Moskwy, gdzie rozpoczął studia w renomowanym Konserwatorium Muzycznym im. Piotra Czajkowskiego.
Tam jego mentorami zostali Władimir Natanson oraz Dmitrij Baszkir, którzy kształtowali jego styl i technikę wykonawczą przez kolejne lata. Dyplom ukończenia tej prestiżowej uczelni otrzymał w 1983 roku, już jako światowej sławy artysta koncertujący na wielu kontynentach.
Triumf w Warszawie i przełom w karierze
Październik 1980 roku przyniósł dwudziestodwulatkowi historyczne zwycięstwo na X Międzynarodowym Konkursie Pianistycznym im. Fryderyka Chopina w Warszawie, gdzie zdobył Złoty Medal i pierwsze miejsce. Jako pierwszy pianista z kontynentu azjatyckiego sięgnął po najwyższe wyróżnienie w tym najbardziej prestiżowym konkursie chopinowskim na świecie.
Jury doceniło jego kunszt przyznając mu dodatkowo trzy nagrody specjalne – Polskiego Radia za mazurki (wspólnie z Ewą Pobłocką), Towarzystwa im. Fryderyka Chopina za poloneza (razem z Tatianą Szabanową) oraz Filharmonii Narodowej za koncert fortepianowy. W finale zaprezentował Koncert f-moll op. 21, który zachwycił słuchaczy i członków komisji konkursowej swoją dojrzałością interpretacyjną.
To zwycięstwo otworzyło przed nim drzwi do najważniejszych sal koncertowych na wszystkich kontynentach i zapoczątkowało międzynarodową karierę. Sukces warszawski był tym bardziej znaczący, że w tamtych czasach azjatyccy pianiści dopiero zaczynali zdobywać uznanie w świecie europejskiej muzyki klasycznej.
Đặng Thái Sơn udowodnił, że bariera kulturowa może zostać przełamana przez autentyczny talent i głębokie zrozumienie europejskiego romantyzmu. Jego interpretacje chopinowskich dzieł łączyły techniczną precyzję z emocjonalną głębią, co wyróżniało go spośród innych uczestników konkursu.
Koncerty na prestiżowych scenach świata
Po warszawskim triumfie artysta rozpoczął intensywną działalność koncertową, występując w Lincoln Center w Nowym Jorku, Jordan Hall w Bostonie, Barbican Centre w Londynie oraz Salle Pleyel w Paryżu.
Grał również w Herkulessaal w Monachium, Musikverein w Wiedniu, Concertgebouw w Amsterdamie, Opera House w Sydney i Suntory Hall w Tokio. Współpracował z najlepszymi orkiestrami symfonicznymi, między innymi z Orkiestrą Symfoniczną w Montrealu, BBC Philharmonic, Praską Orkiestrą Symfoniczną oraz Moskiewską Orkiestrą Filharmoniczną. Występował także z Wiener KammerOrchester i Orkiestrą Filharmonii Narodowej w Warszawie, prezentując repertuar od Mozarta po impresjonistów francuskich.
W 1984 roku rząd wietnamski uhonorował go tytułem „Artysta Ludowy”, czyniąc go najmłodszym w historii kraju odbiorcą tego wyróżnienia. Akademia Muzyczna im. Feliksa Nowowiejskiego w Bydgoszczy nadała mu w 2010 roku tytuł doktora honoris causa za wkład w popularyzację muzyki Chopina.
W tym samym roku został zaproszony do udziału w Gali z okazji dwusetnej rocznicy urodzin kompozytora, gdzie wystąpił u boku Lang Langa i Garricka Ohlssona. W 2025 roku zagrał recital w ramach cyklu Chopin Recitals Wrocław w Auli Leopoldinum Uniwersytetu Wrocławskiego, wykonując dzieła Chopina i Debussy’ego.
Nauczyciel mistrzów i juror konkursów
Od 1987 roku prowadził wykłady w Kunitachi Music College w Tokio, dzieląc się swoim doświadczeniem z japońskimi studentami. W 1991 roku przeniósł się do Montrealu, gdzie od tamtej pory pracuje jako pedagog na tamtejszym uniwersytecie, kształcąc kolejne pokolenia pianistów.
Cztery lata później razem z matką przyjął obywatelstwo kanadyjskie, ostatecznie osiadając w tym kraju na stałe. Jego najsłynniejszym uczniem został Bruce Liu, który zdobył pierwszą nagrodę na XVIII Konkursie Chopinowskim w 2020 roku, kontynuując tradycję mistrza.
Zasiadał w jury wielu międzynarodowych konkursów pianistycznych, a w 2005 roku został członkiem komisji Konkursu Chopinowskiego jako pierwszy Azjata w historii tego wydarzenia. Ta rola podkreśliła jego autorytet jako interpretatora muzyki polskiego kompozytora i uznanego eksperta w dziedzinie wykonawstwa fortepianowego.
W 2025 roku ponownie otrzymał nominację do jury XIX edycji warszawskiego konkursu, potwierdzając swoją pozycję jako jeden z najważniejszych znawców chopinowskiej stylistyki. Jego wieloletnie doświadczenie pedagogiczne i koncertowe czyni go cennym doradcą dla młodych artystów aspirujących do najwyższych osiągnięć.
