Jesse Owens kontra Hitler. Jak czarnoskóry sportowiec ośmieszył Hitlera?

Letnie igrzyska olimpijskie w Berlinie w 1936 roku miały być dla Adolfa Hitlera triumfem ideologii nazistowskiej. Niemiecka stolica została przystrojona flagami ze swastyką, a nazistowska propaganda miała przekonać świat o potędze i rzekomej wyższości „czystej” rasy aryjskiej. Władze III Rzeszy na czas igrzysk starały się ukryć prześladowania Żydów i innych mniejszości, usuwając antysemickie napisy i łagodząc restrykcje, by nie zrazić zagranicznych gości.

Jesse OwensJesse Owens

Igrzyska były transmitowane na niespotykaną wcześniej skalę, a ich przebieg miał udowodnić, że Niemcy są nowoczesnym, tolerancyjnym państwem. Jednak już od początku było jasne, że sport i polityka będą się tu ściśle przenikać. Hitler i jego otoczenie liczyli, że niemieccy sportowcy zdominują zawody, a sukcesy „niearyjskich” zawodników będą marginalne.

Jesse Owens – droga na olimpijski szczyt

Jesse Owens urodził się w 1913 roku w rodzinie robotniczej w Alabamie. W dzieciństwie przeniósł się z rodziną do Cleveland, gdzie szybko ujawnił swój lekkoatletyczny talent.

Owens już w szkole średniej bił rekordy, a podczas studiów na Uniwersytecie Stanowym Ohio jego kariera nabrała tempa. W 1935 roku podczas jednego mityngu ustanowił trzy rekordy świata i wyrównał czwarty w ciągu niecałej godziny – do dziś uznaje się to za jeden z największych wyczynów w historii sportu.

Owens był nie tylko fenomenalnym sprinterem, ale i znakomitym skoczkiem w dal. Jego nazwisko stało się znane w całych Stanach Zjednoczonych, jednak ze względu na kolor skóry wciąż musiał zmagać się z dyskryminacją i segregacją rasową. Wyjazd na igrzyska do Berlina był dla niego szansą na sportowy triumf i udowodnienie swojej wartości na oczach całego świata.

Cztery złote medale – upokorzenie nazistów

W Berlinie Jesse Owens wystartował w czterech konkurencjach: biegu na 100 metrów, skoku w dal, biegu na 200 metrów oraz sztafecie 4 × 100 metrów. W każdej z nich zdobył złoty medal, stając się największą gwiazdą igrzysk.

Sukcesy Owensa były nie tylko sportowym wyczynem, ale też ciosem dla nazistowskiej propagandy – czarnoskóry lekkoatleta zdominował konkurencję, w której Niemcy liczyli na zwycięstwo „aryjskich” sportowców.

Szczególnie symboliczny był finał skoku w dal, gdzie Owens rywalizował z Niemcem Luzem Longiem. Long, mimo nacisków ze strony władz, zachował się wobec Amerykanina z wielką klasą – udzielił mu nawet wskazówek technicznych, a po zwycięstwie pogratulował mu na oczach całego stadionu.

Reakcja Hitlera i światowa opinia

Jednym z najbardziej rozpowszechnionych mitów jest historia, że Hitler odmówił uściśnięcia dłoni Owensowi po jego triumfach. W rzeczywistości, po pierwszym dniu igrzysk, Międzynarodowy Komitet Olimpijski nakazał Hitlerowi, by albo witał wszystkich medalistów, albo żadnego.

Hitler wybrał drugą opcję i przestał publicznie gratulować zwycięzcom. Owens sam później przyznał, że nie czuł się zlekceważony przez Hitlera – znacznie bardziej zabolał go brak uznania ze strony prezydenta USA, który nie zaprosił go do Białego Domu.

Sukces Owensa odbił się szerokim echem na całym świecie. Prasa międzynarodowa pisała o „czarnoskórym bohaterze, który upokorzył nazistów”. Hitlerowska propaganda starała się umniejszać znaczenie jego zwycięstw, jednak nie była w stanie zatrzeć wrażenia, jakie wywarł na publiczności i innych sportowcach.

Wybrana bibliografia:

  • Jesse Owens psuje święto nazistów [https://warhist.pl/ciekawostka/jesse-owens-psuje-swieto-nazistow/].
  • Jesse Owens – człowiek legenda [https://bieganie.pl/sport/jesse-owens-czlowiek-legenda/].
  • Jesse Owens – szybszy od propagandy [https://polskieradio24.pl/artykul/1600874,jesse-owens-szybszy-od-propagandy].

Wybrane dla Ciebie
Śmierć Kleopatry. Jak naprawdę zmarła egipska królowa?
Śmierć Kleopatry. Jak naprawdę zmarła egipska królowa?
Najdziwniejszy władca starożytności. Faraon, który epatował otyłością
Najdziwniejszy władca starożytności. Faraon, który epatował otyłością
Oddał imperium kochance. Decyzja, która rozwścieczyła Rzym
Oddał imperium kochance. Decyzja, która rozwścieczyła Rzym
Al-Ma’mun. Najbardziej kontrowersyjny kalif
Al-Ma’mun. Najbardziej kontrowersyjny kalif
Bitwa pod Parkanami. Zwycięstwo, które zmieniło Europę
Bitwa pod Parkanami. Zwycięstwo, które zmieniło Europę
Stefan Tyszkiewicz. Najbardziej niezwykły wynalazca II RP
Stefan Tyszkiewicz. Najbardziej niezwykły wynalazca II RP
Śmierć Gorbaczowa. O tym podręczniki milczą
Śmierć Gorbaczowa. O tym podręczniki milczą
Najkrwawsza rzeź na Pacyfiku. Dramat Manili 1945
Najkrwawsza rzeź na Pacyfiku. Dramat Manili 1945
Zabity przez komunistów. Tragiczny los Adama Doboszyńskiego
Zabity przez komunistów. Tragiczny los Adama Doboszyńskiego
Jan Szychowski. Polak, który podbił Argentynę
Jan Szychowski. Polak, który podbił Argentynę
Śmierć Bolesława Bieruta. Co naprawdę wydarzyło się w Moskwie?
Śmierć Bolesława Bieruta. Co naprawdę wydarzyło się w Moskwie?
Masih Alineżad. Najodważniejsza dziennikarka Iranu
Masih Alineżad. Najodważniejsza dziennikarka Iranu