Narzekacie na „Koronę Królów”? W serialu „Królowa Bona” też są błędy!

Produkcja, o której mowa to jeden z najbardziej znanych polskich seriali, przedstawiających życie i czasy królowej Bony Sforzy i Zygmunta Starego. Był emitowany w latach 80. XX wieku, zyskał uznanie za wnikliwe odtworzenie renesansowych realiów oraz doskonałe kreacje aktorskie. Między innymi tytułową rolę zagrała znakomita aktorka – Aleksandra Śląska.

Kadr z serialu Królowa BonaKadr z serialu Królowa Bona

Niestety, mimo dbałości o szczegóły, w serialu można zauważyć kilka błędów historycznych, które najwyraźniej umknęły twórcom. Dwa z nich są szczególnie zauważalne!

Pierwszy błąd dotyczy napisów końcowych po pierwszym odcinku serialu. W materiałach tych księżna Izabella Aragońska, matka królowej Bony, została podpisana jako Izabella Sforza. Jest to istotny błąd, gdyż księżna przez całe życie podkreślała swoje pochodzenie z rodu Aragonów – jednego z najważniejszych rodów Europy Śródziemnomorskiej.

Aragonowie pochodzili z dynastii Trastamara, tej samej, z której pochodziła Izabella Katolicka i Ferdynand II Katolicki. Szczycili się wielowiekową tradycją, a członkowie tego rodu byli królami Sycylii, Neapolu czy Hiszpanii. Przypisanie Izabelli nazwiska Sforza, choć Bonie faktycznie nadano to nazwisko po ojcu, jest nieścisłością historyczną i degradacją tej postaci! Zaciera to niuanse dotyczące pochodzenia matki drugiej żony Zygmunta Starego.

Zrozumiałe, że w serialu, który koncentruje się na Bonie i jej późniejszych dokonaniach, detale genealogiczne mogą nie wydawać się kluczowe. Niemniej jednak dla historyków i miłośników epoki renesansu, takie błędy mogą być irytujące i obniżać wartość edukacyjną produkcji, a przecież w przypadku serialu historycznego, wymiar edukacyjny jest niezwykle istotny.

Błąd w datacji koronacji Elżbiety Habsburżanki

Drugi błąd dotyczy narracji w odcinku VIII, gdzie narrator podaje datę koronacji Elżbiety Habsburżanki na królową Polski, jako 7 maja 1549 roku. Informacja ta jest błędna na kilku poziomach.

Po pierwsze, Elżbieta Habsburżanka, pierwsza żona Zygmunta Augusta, zmarła już 15 czerwca 1545 roku, a więc cztery lata wcześniej. Po drugie, w 1549 roku Zygmunt August był już od dwóch lat żonaty z Barbarą Radziwiłłówną, którą poślubił w 1547 roku. W związku z tym, nie ma możliwości, by Elżbieta była koronowana cztery lata po śmierci!

Prawidłowa data koronacji Elżbiety to 7 maja 1543 roku, a ślub Zygmunta Augusta z Elżbietą Habsburżanką miał miejsce dzień wcześniej – 6 maja 1543 roku. Ten błąd w narracji może prowadzić do nieporozumień w odbiorze przedstawionej historii i sugerować nieistniejące wydarzenia. Co ciekawe, w serialu pada prawidłowa data śmierci królowej Elżbiety Habsburżanki, czyli 15 czerwca 1545. Mimo wszystko jednak, najwyraźniej twórcy nie wyłapali tego błędu.

Dlaczego eliminacja takich błędów jest ważna?

Choć serial „Królowa Bona” pozostaje niezwykle ważnym dziełem w polskiej kinematografii, tego typu błędy historyczne pokazują, jak łatwo jest wypaczyć fakty w przekazie medialnym. Widzowie, zwłaszcza ci mniej obeznani z historią, mogą przyjąć błędne informacje jako prawdziwe, co z kolei wpływa na sposób postrzegania przeszłości. Dlatego my staramy się Was uczulić na nie.

Warto pamiętać, że historyczne seriale i filmy mają nie tylko pełnić funkcję doskonałej rozrywki, ale również edukować. Dlatego tak ważne jest, by twórcy przykładali większą wagę do wierności faktom, zwłaszcza w produkcjach, które cieszą się dużym zasięgiem i wpływem na wyobraźnię widzów.

Mamy nadzieję, że po lekturze naszego artykułu, będziecie uważniej oglądać serial o królowej Bonie, a może ktoś z naszych Czytelników, nie oglądał jeszcze tego serialu. W takim razie ma teraz doskonałą ku temu okazję. Zwłaszcza, że niedawno minęły 44 lata od premiery pierwszego odcinka tej produkcji na antenie Telewizji Polskiej.

Bibliografia i źródła filmowe:

  • Maria Bogucka, Bona Sforza, Warszawa 1989.
  • TVP VOD „Królowa Bona”

Wybrane dla Ciebie
Śmierć Kleopatry. Jak naprawdę zmarła egipska królowa?
Śmierć Kleopatry. Jak naprawdę zmarła egipska królowa?
Najdziwniejszy władca starożytności. Faraon, który epatował otyłością
Najdziwniejszy władca starożytności. Faraon, który epatował otyłością
Oddał imperium kochance. Decyzja, która rozwścieczyła Rzym
Oddał imperium kochance. Decyzja, która rozwścieczyła Rzym
Al-Ma’mun. Najbardziej kontrowersyjny kalif
Al-Ma’mun. Najbardziej kontrowersyjny kalif
Bitwa pod Parkanami. Zwycięstwo, które zmieniło Europę
Bitwa pod Parkanami. Zwycięstwo, które zmieniło Europę
Stefan Tyszkiewicz. Najbardziej niezwykły wynalazca II RP
Stefan Tyszkiewicz. Najbardziej niezwykły wynalazca II RP
Śmierć Gorbaczowa. O tym podręczniki milczą
Śmierć Gorbaczowa. O tym podręczniki milczą
Najkrwawsza rzeź na Pacyfiku. Dramat Manili 1945
Najkrwawsza rzeź na Pacyfiku. Dramat Manili 1945
Zabity przez komunistów. Tragiczny los Adama Doboszyńskiego
Zabity przez komunistów. Tragiczny los Adama Doboszyńskiego
Jan Szychowski. Polak, który podbił Argentynę
Jan Szychowski. Polak, który podbił Argentynę
Śmierć Bolesława Bieruta. Co naprawdę wydarzyło się w Moskwie?
Śmierć Bolesława Bieruta. Co naprawdę wydarzyło się w Moskwie?
Masih Alineżad. Najodważniejsza dziennikarka Iranu
Masih Alineżad. Najodważniejsza dziennikarka Iranu