Narzekacie na „Koronę Królów”? W serialu „Królowa Bona” też są błędy!

Niestety, mimo dbałości o szczegóły, w serialu można zauważyć kilka błędów historycznych, które najwyraźniej umknęły twórcom. Dwa z nich są szczególnie zauważalne!

Pierwszy błąd dotyczy napisów końcowych po pierwszym odcinku serialu. W materiałach tych księżna Izabella Aragońska, matka królowej Bony, została podpisana jako Izabella Sforza. Jest to istotny błąd, gdyż księżna przez całe życie podkreślała swoje pochodzenie z rodu Aragonów – jednego z najważniejszych rodów Europy Śródziemnomorskiej.

Aragonowie pochodzili z dynastii Trastamara, tej samej, z której pochodziła Izabella Katolicka i Ferdynand II Katolicki. Szczycili się wielowiekową tradycją, a członkowie tego rodu byli królami Sycylii, Neapolu czy Hiszpanii.

Przypisanie Izabelli nazwiska Sforza, choć Bonie faktycznie nadano to nazwisko po ojcu, jest nieścisłością historyczną i degradacją tej postaci! Zaciera to niuanse dotyczące pochodzenia matki drugiej żony Zygmunta Starego.

Zrozumiałe, że w serialu, który koncentruje się na Bonie i jej późniejszych dokonaniach, detale genealogiczne mogą nie wydawać się kluczowe. Niemniej jednak dla historyków i miłośników epoki renesansu, takie błędy mogą być irytujące i obniżać wartość edukacyjną produkcji, a przecież w przypadku serialu historycznego, wymiar edukacyjny jest niezwykle istotny.

Drugi błąd dotyczy narracji w odcinku VIII, gdzie narrator podaje datę koronacji Elżbiety Habsburżanki na królową Polski, jako 7 maja 1549 roku. Informacja ta jest błędna na kilku poziomach.

Po pierwsze, Elżbieta Habsburżanka, pierwsza żona Zygmunta Augusta, zmarła już 15 czerwca 1545 roku, a więc cztery lata wcześniej. Po drugie, w 1549 roku Zygmunt August był już od dwóch lat żonaty z Barbarą Radziwiłłówną, którą poślubił w 1547 roku. W związku z tym, nie ma możliwości, by Elżbieta była koronowana cztery lata po śmierci!

Prawidłowa data koronacji Elżbiety to 7 maja 1543 roku, a ślub Zygmunta Augusta z Elżbietą Habsburżanką miał miejsce dzień wcześniej – 6 maja 1543 roku.

Ten błąd w narracji może prowadzić do nieporozumień w odbiorze przedstawionej historii i sugerować nieistniejące wydarzenia. Co ciekawe, w serialu pada prawidłowa data śmierci królowej Elżbiety Habsburżanki, czyli 15 czerwca 1545. Mimo wszystko jednak, najwyraźniej twórcy nie wyłapali tego błędu.

Choć serial „Królowa Bona” pozostaje niezwykle ważnym dziełem w polskiej kinematografii, tego typu błędy historyczne pokazują, jak łatwo jest wypaczyć fakty w przekazie medialnym.

Widzowie, zwłaszcza ci mniej obeznani z historią, mogą przyjąć błędne informacje jako prawdziwe, co z kolei wpływa na sposób postrzegania przeszłości. Dlatego my staramy się Was uczulić na nie.

Warto pamiętać, że historyczne seriale i filmy mają nie tylko pełnić funkcję doskonałej rozrywki, ale również edukować. Dlatego tak ważne jest, by twórcy przykładali większą wagę do wierności faktom, zwłaszcza w produkcjach, które cieszą się dużym zasięgiem i wpływem na wyobraźnię widzów.

Mamy nadzieję, że po lekturze naszego artykułu, będziecie uważniej oglądać serial o królowej Bonie, a może ktoś z naszych Czytelników, nie oglądał jeszcze tego serialu. W takim razie ma teraz doskonałą ku temu okazję. Zwłaszcza, że niedawno minęły 44 lata od premiery pierwszego odcinka tej produkcji na antenie Telewizji Polskiej.

• Maria Bogucka, Bona Sforza, Warszawa 1989.
• TVP VOD „Królowa Bona”