Pogrzeb nogi prezydenta. Jedna z najdziwniejszych ceremonii w historii

Santa Anna należał do najbardziej wpływowych, ale i budzących kontrowersje meksykańskich wojskowych. Po porażce w wojnie z Teksasem stracił znaczną część poparcia. Nową okazję do odzyskania prestiżu przyniósł mu konflikt z Francją w 1838 roku, znany jako wojna ciastkowa.

Kiedy francuskie wojska zaatakowały Veracruz, Santa Anna uczestniczył w obronie portu. 5 grudnia został poważnie ranny w lewą nogę podczas ostrzału artyleryjskiego. Obrażenia były tak ciężkie, że lekarze musieli amputować kończynę.

Dla generała rana stała się świadectwem osobistego poświęcenia w walce z zagranicznym przeciwnikiem. W 1841 roku, po kolejnym przewrocie wojskowym, ponownie objął władzę. Jego otoczenie postanowiło wykorzystać wojenną historię także podczas oficjalnych uroczystości państwowych.

Odciętą nogę pochowano wcześniej w pobliżu Veracruz. W 1842 roku wydobyto ją i przewieziono do stolicy, gdzie przygotowano dla niej nowe miejsce spoczynku na cmentarzu Santa Paula.

Uroczystość wyznaczono na 27 września, rocznicę wkroczenia wojsk meksykańskich do stolicy w 1821 roku. Po obchodach patriotycznych procesja skierowała się na cmentarz. Wśród uczestników znaleźli się przedstawiciele rządu, wojskowi i liczni mieszkańcy miasta.

Dla szczątków przygotowano specjalny pomnik ozdobiony symbolami militarnymi. Nogę umieszczono w szklanej urnie, a podczas pochówku oddawano salwy i wygłaszano przemówienia. Wystawny ceremoniał miał przypominać o zasługach żyjącego prezydenta, podobnie jak zwykle upamiętniano poległych bohaterów.

Jedną z mów wygłosił Ignacio Sierra y Rosso, zwolennik Santa Anny. Sam prezydent nie uczestniczył jednak w głównym akcie pochówku. Według opracowania opartego na świadectwach z epoki odwiedził pomnik dopiero później.

Nie wszyscy odbierali uroczystość z należnym jej oficjalnie szacunkiem. Po mieście krążyły satyryczne wiersze, a sprzedawcy oferowali niewielkie podobizny pomnika i sarkofagu.

O takich pamiątkach pisał Carlos María de Bustamante, znany z krytycznego stosunku do Santa Anny.

W 1844 roku kolejny kryzys polityczny doprowadził do wystąpień przeciw prezydentowi. Demonstranci atakowali symbole jego władzy, w tym posągi stojące przy placu Volador i teatrze noszącym jego imię.

Nie oszczędzono również pomnika na cmentarzu Santa Paula. Zniszczono go, a szczątki amputowanej nogi wydobyto z miejsca pochówku i przeciągano po ulicach miasta.

Przedmiot wcześniejszych państwowych honorów posłużył teraz do publicznego upokorzenia polityka.

Według przekazu przytoczonego przez historyka Horacia Cruza Garcíę nogę odzyskał generał García Conde. Santa Anna utracił wówczas prezydenturę i udał się na wygnanie.