Skazali go na dożywocie. Z twierdzy uciekł przebrany za robotnika

Ludwik Napoleon był bratankiem Napoleona I. Należał do rodziny, której nazwisko nadal budziło polityczne emocje, choć po upadku cesarstwa nie sprawowała już władzy we Francji.

W 1836 roku próbował doprowadzić do przewrotu w Strasburgu. Liczył, że pozyska miejscowych żołnierzy i obali monarchię Ludwika Filipa. Plan się nie powiódł, a Bonaparte musiał wyjechać z Europy.

W sierpniu 1840 roku spróbował ponownie. Wylądował ze zwolennikami w Boulogne, spodziewając się poparcia armii i rozpoczęcia marszu ku stolicy.

Zamiast tego został aresztowany, osądzony i skazany na dożywotnie uwięzienie w twierdzy Ham na północy Francji.

W więzieniu miał dostęp do książek i mógł przyjmować odwiedzających. Czytał, pisał i rozwijał swoje pomysły polityczne.

Powstał tam m.in. tekst "O wygaszeniu pauperyzmu", poświęcony problemowi ubóstwa. Nie mógł jednak osobiście uczestniczyć w życiu politycznym kraju.

Szansę na ucieczkę stworzyły roboty budowlane prowadzone na terenie twierdzy. Strażnicy widywali pracowników przenoszących deski i inne materiały, dlatego kolejna osoba w roboczym ubraniu nie musiała wzbudzić ich podejrzeń.

Bonaparte przygotował plan przy pomocy osób ze swojego otoczenia. 25 maja 1846 roku przebrał się za robotnika i wziął na ramię kawałek drewna. Deska utrudniała rozpoznanie twarzy, a zarazem stanowiła naturalny element jego przebrania.

W ten sposób przeszedł przez pilnowane wyjście i wydostał się z Ham. Poza murami mógł liczyć na pomoc w dalszej podróży. Ostatecznie dotarł do Anglii i ponownie zamieszkał w Londynie.

Wyrok dożywotniego więzienia nie został uchylony. Uciekinier pozostawał formalnie skazany, lecz francuskie władze nie miały go już w swojej dyspozycji.

Dopiero wydarzenia 1848 roku otworzyły Bonapartemu możliwość legalnego powrotu do francuskiej polityki. Rewolucja obaliła monarchię lipcową, a powstała w jej miejsce II Republika wprowadziła wybory prezydenckie oparte na powszechnym prawie głosu mężczyzn.

Ludwik Napoleon wystartował w grudniowych wyborach i zdecydowanie je wygrał. Jako prezydent musiał jednak liczyć się z konstytucją, która ograniczała długość sprawowania urzędu. Spór z parlamentem zaostrzał się, gdy jego plany wykraczały poza przewidzianą kadencję.

2 grudnia 1851 roku Bonaparte przeprowadził zamach stanu. Przeciwników politycznych aresztowano, a opór wobec przewrotu tłumiono przy użyciu siły.

Dokładnie rok później, 2 grudnia 1852 roku, ogłoszono go cesarzem Francuzów jako Napoleona III. Dawny więzień z Ham zdobył koronę po wygranych wyborach prezydenckich, a następnie obaleniu republikańskiego porządku konstytucyjnego.