Zamknął go w skrzyni. Tak ojciec zabił syna

W 1762 roku król Korei Yeongjo rozkazał zamknąć własnego syna w drewnianej skrzyni służącej do przechowywania ryżu. Książę Sado, następca tronu z dynastii Joseon, zmarł po ośmiu dniach uwięzienia. Był to tragiczny finał wieloletniego konfliktu między ojcem a synem. O wydarzeniach wiemy przede wszystkim ze wspomnień żony księcia, spisanych wiele lat później.

Widok pałacu Changgyeonggung w Seulu. Fotografia z 2024 roku.Widok pałacu Changgyeonggung w Seulu. Fotografia z 2024 roku.
Źródło zdjęć: © Wikimedia Commons 4.0 | Basile Morin

Następca pod okiem ojca

Przyszły książę Sado urodził się w 1735 roku jako Yi Seon, syn króla Yeongjo. Po wcześniejszej śmierci starszego syna monarchy to właśnie z nim wiązano nadzieje na utrzymanie ciągłości dynastii. Od dzieciństwa przygotowywano go do przyszłych obowiązków.

Na koreańskim dworze życie następcy tronu podlegało ścisłym zasadom. Od chłopca oczekiwano postępów w nauce, odpowiedniego zachowania i podporządkowania królewskiej woli. Yeongjo osobiście oceniał syna, a ich relacja z czasem stawała się coraz bardziej napięta.

W 1744 roku dziewięcioletni książę poślubił dziewczynkę z rodu Hong, późniejszą panią Hyegyeong. Małżeństwo zawarte między dziećmi miało znaczenie dynastyczne i polityczne. Wprowadzało krewnych przyszłej księżnej w krąg dworskich zależności, w którym królewskie względy mogły równie szybko przynieść korzyści, co narazić na niebezpieczeństwo.

W 1749 roku Sado zaczął pełnić obowiązki regenta, uczestnicząc w kierowaniu państwem. Ojciec nadal jednak kontrolował jego działania i oceniał podejmowane decyzje. Młody następca nie otrzymał pełnej swobody sprawowania władzy.

Świadectwo o przemocy

W swoich wspomnieniach Hyegyeong przedstawiała króla jako ojca niezwykle wymagającego, często upokarzającego syna publiczną krytyką. Według jej relacji książę coraz bardziej obawiał się spotkań z Yeongjo. Jego zachowanie stopniowo stawało się nieprzewidywalne.

Żona Sado opisała jednak nie tylko cierpienie męża. Wspominała również o jego gwałtownych wybuchach i przemocy wobec służby, w tym zabójstwach. Ludzie przebywający w pałacu mieli powody, by obawiać się następcy tronu.

Na podstawie tych świadectw nie sposób postawić księciu wiarygodnej współczesnej diagnozy medycznej. Można natomiast stwierdzić, że opisane wydarzenia nie ograniczały się do prywatnych nieporozumień między ojcem a synem. Chodziło także o bezpieczeństwo dworzan i przyszłość dynastii.

Kryzys rozgrywał się ponadto w atmosferze rywalizacji politycznych stronnictw. Nie ma jednak podstaw, aby samą obecnością dworskich intryg tłumaczyć wszystkie zachowania Sado albo uznawać go za niewinną ofiarę spisku.

Osiem dni w zamknięciu

W 1762 roku Yeongjo zdecydował się ostatecznie usunąć syna z drogi do tronu. W pałacu Changgyeonggung w Seulu pozbawiono Sado pozycji następcy, a następnie zamknięto go w drewnianej skrzyni przeznaczonej na ryż.

Hyegyeong wspominała, że książę błagał o życie i próbował wydostać się z zamknięcia. Skrzynię zabezpieczono, a jego żonę wraz z dziećmi odesłano do domu jej ojca. Nie była więc bezpośrednim świadkiem całego przebiegu uwięzienia.

Sado zmarł ósmego dnia. Miał 27 lat. Nie można dokładnie odtworzyć fizjologicznego przebiegu jego śmierci, ale samo wielodniowe zamknięcie bez możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb stanowiło śmiertelne zagrożenie.

Yeongjo musiał również rozstrzygnąć kwestię sukcesji. Syn zmarłego księcia nadal mógł odziedziczyć tron, a całkowite przekreślenie jego praw zagroziłoby ciągłości dynastii. Tragiczna decyzja monarchy nie zakończyła więc historii królewskiej rodziny.

Po latach

Po śmierci syna Yeongjo przywrócił mu godność następcy i nadał pośmiertne imię Sado, wiązane ze smutkiem i wspominaniem. W 1776 roku królem został Jeongjo, syn zmarłego.

Nowy władca podejmował działania mające uczcić pamięć ojca, choć musiał zarazem zachować ciągłość dynastii, której poprzedni monarcha wydał rozkaz jego uwięzienia.

W 1789 roku przeniesiono grób Sado w okolice Suwonu. Uroczystości i późniejsze upamiętnienia były częścią starań Jeongjo o podniesienie rangi ojca oraz zachowanie pamięci o jego losie.

Ważnym źródłem wiedzy o tragedii pozostały wspomnienia pani Hyegyeong. Napisała cztery teksty, datowane na lata 1795, 1801, 1802 i 1805. Ostatni z nich najobszerniej przedstawiał konflikt między Yeongjo a Sado.

Autorka próbowała jednocześnie bronić własnej rodziny przed oskarżeniami i utratą pozycji na dworze. Jej relacja jest świadectwem osoby bliskiej wydarzeniom, lecz powstała kilkadziesiąt lat po śmierci księcia i miała również znaczenie polityczne.

Wybrane dla Ciebie