Zgubiły go kobiety i zabawa. Fatalny koniec sułtana Selima II 

Rodzicami Selima byli Sulejman i Hürem. Miał on też liczne rodzeństwo, ale Selim zdecydowanie wyróżniał się na ich tle. Jego wygląd był inny. Miał jasne włosy i oczy, które odziedziczył po matce. Problemem był jednak jego niewielki intelekt i brak większych talentów.

Przez szereg lat to nie Selima, lecz jego przyrodniego brata Mustafę, wychowywano na następcę tronu. Był on świetnym kandydatem i zdecydowanym faworytem ojca oraz ludu. Jak to więc się stało, że właśnie Selim został sułtanem?

W intrygi zamieszana była matka Selima, Hürem. Chciała, aby tron objął jeden z jej synów, a pasierb bardzo zagrażał tym planom. Wiedząc, że ma on prawo zabić młodszych braci, postanowiła go wyeliminować.

Okazało się jednak, że nawet to nie przyniosło spokoju. Wciąż synowie Hürem byli zagrożeni, ponieważ chcieli dojść do władzy i walczyli o tron. Nie przewidziała, że ostatecznie sułtanem zostanie najmniej zdolny syn. Bratobójcze walki były w tamtych czasach czymś zupełnie normalnym. Nawet teść Hürem, Selim I Groźny, kazał zabić wielu mężczyzn w rodzinie, aby uniknąć konfliktów o tron.

Selimowi udało się pokonać wszystkich braci przez zbieg sprzyjających mu okoliczności i łut szczęścia. Nie wykorzystał do tego sprytu ani inteligencji. Kiedy nie żyli już wszyscy inni bracia, a pozostał tylko Bajezid, doszło do walki, którą wygrał Selim (1561).

Hürem zmarła trzy lata wcześniej, więc nie było mowy o załagodzeniu konfliktu między braćmi. Bajezid był bardzo ambitny i to on rozpoczął spór z Selimem. Najechał na jego prowincję, a po przegranej bitwie uciekł do Persji, wroga Imperium Osmańskiego. Sulejman nie miał w tym konflikcie swojego faworyta, ale zachowanie Bajezida uznał za zdradę i stanął po stronie Selima.

Bajezid nie zdołał skutecznie ukryć się w Persji, ponieważ został wydany przez szacha za 4 tysiące sztuk złota, które zaproponował Sulejman. Zamordowano wszystkich ludzi Bajezida, a on sam został zgładzony w Persji (1561). Nie oszczędzono też żadnego z jego czterech synów. Najmłodszy z nich miał trzy lata i uduszono go w Bursie. Takie praktyki były często stosowane i nikogo nie dziwiły.

Sulejman zlikwidował synów i wnuków, dzięki czemu zapobiegł dalszym konfliktom i walkom o tron. Możliwe też, że obawiał się bardziej ambitnych i zaradnych synów, a oszczędził tego, który najmniej mu zagrażał. Ryzyko, że Selim będzie próbował go obalić, było bliskie zeru.

Za czasów Sulejmana nie było zasady pierworództwa, a to oznaczało, że każdy syn mógł stać się następcą tronu. Musiał tylko udowodnić, że jest najlepszym kandydatem. Bratobójcze walki nie były niczym niezwykłym. W ten sposób udowadniano swoją wyższość, a pozostali tracili przy tym życie.

Historia Selima jest o tyle ciekawa, że to nie on zabił Mustafę i Bajezida. To Sulejman skazał ich na śmierć. Można więc powiedzieć, że wygrał walkę o tron nie dzięki ambicji i waleczności, a dlatego, że nie sprzeciwił się ojcu i cierpliwie czekał na jego śmierć.

Selim II nie był zainteresowany sprawami państwa. Faktyczne rządy sprawowali ministrowie, wielki wezyr Sokollu Mehmed i sułtanka Nurbanu. Sułtan zamiast sprawować władzę, wolał się bawić przy dużych ilościach alkoholu. Często upijał się do nieprzytomności i właśnie stąd wziął się przydomek „Pijak”.

Selim doprowadził imperium na skraj upadku. Kryzys polityczny i gospodarczy bardzo osłabił państwo. Społeczeństwo gwałtownie ubożało, ponieważ panowały klęski głodu, a plony były coraz mniejsze.

Coraz większa korupcja i lichwa tylko pogarszały sytuację. Selim miał w zwyczaju kupować za łapówki stronników. Skarb państwa był też mocno obciążony przez jego obietnice i zobowiązania.

Najpierw wszedł w układ z szachem Persji, przekazując mu ziemie na wschodzie za zabicie brata. Kolejnym krokiem było przekazanie znacznych sum żołnierzom, którzy wsparli go w tym samym konflikcie. Oprócz strat finansowych, doprowadził też do niezależności wojska, a tym samym osłabił swoją pozycję.

Selim zmarł w październiku 1574 roku. Historycy nie ustalili dokładnej daty jego śmierci. Miał umrzeć podobno w dość nietypowych okolicznościach. Według jednej z wersji, upadł nieszczęśliwie na posadzkę, gdy po pijanemu uganiał się za nałożnicą.

Po śmierci Selima II, władze w kraju objął jego syn, Murad III. Stanęło przed nim ważne wyzwanie, aby odbudować państwo osmańskie, osłabione lekkomyślnością jego poprzednika.

Faron B., Selim II Pijak. Jakie życie, taki zgon [https://astrahistoria.pl/selim-ii-pijak-zycie-taki-zgon/].

Łątka J. S., Sulejman II Wspaniały i jego czasy. Złota epoka muzułmańskiej Porty, Warszawa 2014.