Była mistrzynią sarkazmu. Do końca życia walczyła o prawa kobiet

Dorothy Parker znana była z mistrzowskich ripost, ironii i poezji, która bawiła, ale też przejmowała publiczność. Pracowała w redakcjach „Vanity Fair” i „The New Yorker”, a jej felietony czytały tysiące nowojorczyków.

Dzieciństwo i młodość

Dorothy Rothschild przyszła na świat 22 sierpnia 1893 roku na Manhattanie w zamożnej żydowsko-protestanckiej rodzinie. Jej dzieciństwo upłynęło w otoczeniu nowojorskiej elegancji, lecz straciła matkę w wieku pięciu lat.

Uczęszczała do prywatnych szkół katolickich i po śmierci ojca samodzielnie rozpoczęła dorosłe życie. Parker pracowała jako nauczycielka gry na fortepianie, zanim podjęła studia w zakresie literatury i zaczęła publikować w prestiżowych magazynach.

Jej pierwszy wiersz, zatytułowany „Any Porch”, ukazał się w „Vanity Fair” w 1914 roku. W 1917 roku objęła stanowisko recenzentki teatralnej w tej samej redakcji, gdzie słynęła z ciętego humoru i nowatorskiego stylu. Redakcja „Vanity Fair” pozwoliła jej wejść do kręgu najbardziej prestiżowych środowisk literackich Nowego Jorku w latach 20. XX wieku.

Literacka rewolucja

W latach dwudziestych Parker była kluczową postacią Algonquin Round Table, nieformalnej grupy pisarzy, dziennikarzy i satyryków. Spotykali się w salonie hotelu Algonquin przy West 44th Street w Nowym Jorku, gdzie każdego dnia dyskutowali o sztuce, polityce i nowościach literackich. Parker szybko zdobyła sławę wśród rówieśników dzięki szybkim ripostom i dowcipnym felietonom.

Jej wiersze pojawiały się w „The New Yorker”, gdzie była jedną z pierwszych współpracowniczek magazynu. Tworzyła krótkie formy poetyckie na temat samotności, ironii międzyludzkich relacji oraz nowojorskiej codzienności.

W tym czasie napisała tomik „Enough Rope” (1926), który natychmiast zdobył uznanie krytyków i czytelników. Przekaz jej tekstów był bezkompromisowy – stawiała pytania o rolę kobiet, zgłębiała temat samotności i rozczarowań.

Kariera w Hollywood i działalność polityczna

Dorothy Parker przeniosła się w latach trzydziestych do Hollywood, gdzie pisała scenariusze dla przemysłu filmowego. Współtworzyła scenariusz do filmu „A Star Is Born” (1937), za który otrzymała nominację do Oscara. Parker angażowała się w działalność na rzecz praw obywatelskich i była aktywna w związkach zawodowych scenarzystów.

Jej twórczość w Hollywood zbiegła się z okresem wielkich zmian społecznych w Stanach Zjednoczonych. Była zwolenniczką lewicowych ideałów, angażowała się w walkę o prawa kobiet, stawała po stronie robotników i społeczności marginalizowanych. Słynęła z wyrazistego charakteru i nie bała się wyrażać własnych przekonań, nawet jeśli narażało ją to na ataki ze strony przeciwników politycznych.

Parker pozostawała w Hollywood do lat pięćdziesiątych, po czym powróciła do Nowego Jorku. W kolejnych latach publikowała pojedyncze felietony, wiersze i recenzje, choć jej twórczość przyćmiły nowe literackie tendencje. Do końca życia była autorytetem dla młodych pisarzy, którzy szukali własnego głosu w amerykańskiej literaturze.

Śmierć, testament i legenda

Dorothy Parker zmarła w Nowym Jorku 7 czerwca 1967 roku w wieku siedemdziesięciu trzech lat. Nie posiadała potomków, a jej testament przekazał majątek na rzecz organizacji NAACP walczącej o prawa obywatelskie czarnoskórych Amerykanów.

Jej prochy początkowo przechowywano w biurze adwokata, by w 1988 roku przenieść je do nowojorskiego ogrodu NAACP.

Parker zyskała pośmiertnie miano mistrzyni ironii i ciętego dowcipu. Jej teksty wciąż pojawiają się w antologiach współczesnej poezji, a styl uznaje się za źródło inspiracji dla kolejnych pokoleń twórców. Biografie, filmy dokumentalne i prace naukowe badają wpływ Parker na rozwój amerykańskiej literatury, kabaretu i publicystyki.

Wybrane dla Ciebie
Śmierć Kleopatry. Jak naprawdę zmarła egipska królowa?
Śmierć Kleopatry. Jak naprawdę zmarła egipska królowa?
Najdziwniejszy władca starożytności. Faraon, który epatował otyłością
Najdziwniejszy władca starożytności. Faraon, który epatował otyłością
Oddał imperium kochance. Decyzja, która rozwścieczyła Rzym
Oddał imperium kochance. Decyzja, która rozwścieczyła Rzym
Al-Ma’mun. Najbardziej kontrowersyjny kalif
Al-Ma’mun. Najbardziej kontrowersyjny kalif
Bitwa pod Parkanami. Zwycięstwo, które zmieniło Europę
Bitwa pod Parkanami. Zwycięstwo, które zmieniło Europę
Stefan Tyszkiewicz. Najbardziej niezwykły wynalazca II RP
Stefan Tyszkiewicz. Najbardziej niezwykły wynalazca II RP
Śmierć Gorbaczowa. O tym podręczniki milczą
Śmierć Gorbaczowa. O tym podręczniki milczą
Najkrwawsza rzeź na Pacyfiku. Dramat Manili 1945
Najkrwawsza rzeź na Pacyfiku. Dramat Manili 1945
Zabity przez komunistów. Tragiczny los Adama Doboszyńskiego
Zabity przez komunistów. Tragiczny los Adama Doboszyńskiego
Jan Szychowski. Polak, który podbił Argentynę
Jan Szychowski. Polak, który podbił Argentynę
Śmierć Bolesława Bieruta. Co naprawdę wydarzyło się w Moskwie?
Śmierć Bolesława Bieruta. Co naprawdę wydarzyło się w Moskwie?
Masih Alineżad. Najodważniejsza dziennikarka Iranu
Masih Alineżad. Najodważniejsza dziennikarka Iranu