Fryderyk III Habsburg – cesarz tyran

Władysław zwany Warneńczykiem miał zostać królem Węgier, co stało się faktem. Córka cesarza Zygmunta Luksemburskiego zmusiła jednak dwórkę do wykradzenia insygniów koronacyjnych ze skarbca i potajemnie doprowadziła do koronacji swojego syna na króla Węgier.

Wojna z Warneńczykiem trwała w najlepsze. Na domiar złego o tron węgierski upominali się także Habsburgowie.  Elżbieta Luksemburska w charakterze zakładników przekazała opiekę nad swoimi dziećmi kuzynowi swojego męża. Najpierw miał być nim Albrecht VI Habsburg – brat Fryderyka III Habsburga. Ostatecznie jednak przyszła polska królowa Elżbieta Rakuszanka i jej rodzeństwo dostali się pod opiekę Fryderyka.

Była to jedna z najgorszych decyzji, jakie Elżbieta Luksemburska mogła podjąć. Jej córka, przyszła  żona króla Polski Kazimierza IV Jagiellończyka – Elżbieta Rakuszanka była przetrzymywana w nieludzkich warunkach! Spowodowały one u niej gruźlicę kości, a w konsekwencji także skoliozę.

Gdy w 1452 roku Fryderyk III Habsburg udał się do Rzymu na koronację cesarską, wzniecono bunt przeciwko cesarzowi i warunkom w jakich przetrzymywane były dzieci Albrechta II Habsburga i Elżbiety Luksemburskiej. Przypomnijmy, że w 1452 roku biologiczni rodzice Elżbiety Rakuszanki i jej rodzeństwa już nie żyli. W związku z tym nie miał kto zadbać o ich interesy.

Jak już wspominano, w 1439 roku zmarł Albrecht II Habsburg, a w 1442 jego los podzieliła Elżbieta Luksemburska. Krążyły plotki, że otruł ją król Władysław III Warneńczyk, przekazując jej w prezencie zatrutą szubę sobolową.

Przyszła polska królowa wraz z rodzeństwem zostali przekazani Ulrykowi II Cylejskiemu. Był on zwolennikiem, w przeciwieństwie do cesarza Fryderyka III Habsburga, małżeństwa swojej nowej podopiecznej z polskim królem i wielkim księciem litewskim – Kazimierzem IV Jagiellończykiem.

Nie mógł jednak cofnąć czasu i zabrać Elżbiecie choroby, której nabawiła się przebywając pod opieką Fryderyka III Habsburga. Gdy Rakuszanka przyjechała do Krakowa i spotkała się z Kazimierzem IV Jagiellończykiem, król Polski według Jana Długosza uciekł na widok swojej przyszłej żony i zamknął się w komnacie, z której nie wychodził przez kilka dni!

Polecamy również: Konstancja Habsburżanka – ciotka i macocha Władysława IV Wazy

Żadna matka, nieważne czy jest arystokratką, czy zwykłą chłopką, nie chce, żeby jej dzieci umierały. Gdy tak się jednak stanie, jest to dla niej ogromna tragedia. Tak samo zapewne było w przypadku Eleonory Avis – żony cesarza Fryderyka III Habsburga. Kobieta była matką m.in. cesarza Maksymiliana I Habsburga, ale pochowała również trójkę swoich dzieci.

Fryderyk III Habsburg obwiniał żonę o ich śmierć, ponieważ jego zdaniem, pozwalała im jeść zbyt dużo łakoci. Przybita oskarżeniami męża cesarzowa, jakby chciała zrobić miejsce innej, lepszej kobiecie, zmarła zaledwie po 15 latach małżeństwa z Fryderykiem III Habsburgiem. Cesarz miał jednak inne plany. Pozostał wdowcem już do końca życia.

Eleonora Avis „dusiła się” w tym związku jeszcze z innego powodu. Cesarzowa pochodziła ze słonecznej i ciepłej Portugalii. Po ślubie z Fryderykiem III Habsburgiem, zamieniła ciepły Półwysep Iberyjski na chłodne Wiener-Neustadt, gdzie klimat jej nie odpowiadał. Poza tym jej portugalska rezydencja była o wiele bardziej przestronna, a zamek w Austrii okazał się ciasny i niewygodny.

Cesarz Fryderyk III Habsburg nie był ani dobrym opiekunem powierzonych mu przez Elżbietę Luksemburską dzieci, ani dobrym mężem. Cesarzowa Eleonora Avis musiała stawić czoła oskarżeniom ze strony męża, które były dla niej, jako matki bolesne.

Jego podopieczna – Elżbieta Rakuszanka, mimo spartańskich warunków w jakich ją przetrzymywał, urodziła polskiemu królowi – Kazimierzowi IV Jagiellończykowi 13. dzieci. Jest nazywana Matką Królów.

Polecamy również: Śmierć Jadwigi Andegaweńskiej. Tragiczny koniec młodej królowej Polski

• Rudzki Edward, Polskie królowe. Żony Piastów i Jagiellonów, Warszawa 1985.
• Weissensteiner Friedrich, Habsburgowie, Warszawa 2011.