Jedzenie na wynos znano już w średniowieczu. Chińczycy mieli dostawy

Dynastia Song panowała w Chinach w latach 960-1279. Początkowo stolicą państwa był Kaifeng, jednak po utracie północnych ziem władcy przenieśli dwór do Lin’anu, dzisiejszego Hangzhou. Oba miasta były ważnymi ośrodkami handlowymi, przyciągającymi kupców, urzędników i podróżnych z różnych części kraju.

Napływ przyjezdnych sprzyjał rozwojowi gastronomii. W restauracjach można było zamówić potrawy charakterystyczne dla poszczególnych regionów Chin.

Niektóre lokale specjalizowały się w określonych daniach, dzięki czemu podróżni mieli szansę znaleźć jedzenie znane z rodzinnych stron.

Wybór nie ograniczał się do eleganckich restauracji przeznaczonych dla zamożnych gości. Na ulicach działały także niewielkie jadłodajnie, herbaciarnie i stragany oferujące gotowe posiłki. Sprzedawano tam zarówno drobne przekąski, jak i bardziej sycące dania.

Wiele informacji o gastronomii epoki Song zachowało się w dawnych opisach życia miejskiego. Jednym z najważniejszych źródeł jest "Dongjing meng hua lu", poświęcone Kaifengowi. Autor tego dzieła opisywał m.in. miejscowe restauracje, serwowane w nich potrawy oraz zwyczaje związane z obsługą gości.

W większych lokalach klienci mogli obejrzeć przykładowe dania przed złożeniem zamówienia. Co ciekawe, nie musieli wybierać potraw przeznaczonych dla całego stołu. Każdy z gości mógł zamówić coś innego, a kelnerzy przekazywali poszczególne zamówienia kucharzom.

Obsługa wymagała znakomitej pamięci i dobrej organizacji. Kelner musiał zapamiętać zamówienia kilku osób, a następnie zadbać o to, by każda otrzymała właściwe danie. W dawnych relacjach wspominano o głośnym, rytmicznym wykrzykiwaniu nazw potraw, które ułatwiało komunikację między salą a kuchnią.

Niektóre lokale miały bardzo wąską specjalizację. W Hangzhou działała restauracja serwująca wyłącznie zimne dania. Przy głównych ulicach już od rana sprzedawano zupy, placki i mięso, a na miłośników makaronu czekały również lokale otwarte nocą.

Mieszkańcy chińskich miast nie musieli codziennie gotować w domach. Gotowe potrawy można było kupować w jadłodajniach i na ulicznych straganach, a następnie zabierać ze sobą.

Istniała także możliwość zamówienia jedzenia z dostawą. W opisach życia Hangzhou wspominano o pośrednikach, którzy na życzenie klientów robili zakupy i przynosili zamówione produkty, w tym gotowe posiłki.

Można było również skorzystać z usług osób zajmujących się organizacją i obsługą uczt poza restauracjami.

Sposoby zamawiania jedzenia były zróżnicowane. Klienci mogli samodzielnie kupować potrawy na wynos, korzystać z usług pośredników albo zlecać przygotowanie większego przyjęcia.

Zwracano przy tym uwagę na to, aby potrawy nie wystygły przed podaniem. Wykorzystywano m.in. specjalne naczynia o podwójnych ściankach, między które wlewano gorącą wodę. Pozwalało to dłużej utrzymać odpowiednią temperaturę jedzenia.

W Hangzhou gotowe posiłki dostarczano nawet łodziami kursującymi po Jeziorze Zachodnim. Mieszkańcy średniowiecznych chińskich metropolii mieli więc dostęp do wielu usług gastronomicznych, które dzisiaj wydają się czymś zupełnie zwyczajnym.