Ze Szkocji do Anglii
Kamień ze Scone, nazywany również Kamieniem Przeznaczenia, od wieków był związany ze szkockimi monarchami. W 1296 roku król Anglii Edward I zabrał go ze Scone i przewiózł do Westminsteru.
Kamień umieszczono pod siedziskiem specjalnie wykonanego tronu koronacyjnego. Z czasem stał się częścią ceremonii koronacyjnych angielskich, a później brytyjskich władców.
W Szkocji pamiętano jednak, w jaki sposób znalazł się w Londynie. Dla części zwolenników większej niezależności kraju był symbolem angielskiego panowania.
Akcja studentów
W 1950 roku plan wywiezienia kamienia przygotowali studenci Uniwersytetu w Glasgow: Ian Hamilton, Kay Matheson, Gavin Vernon i Alan Stuart.
Nie zamierzali go sprzedać. Kradzież miała być polityczną demonstracją i przypomnieć o postulatach zwiększenia samodzielności Szkocji.
Do Londynu przyjechali dwoma starymi Fordami. Pierwsza próba dostania się do kamienia nie powiodła się, ale grupa wróciła następnej nocy.
Nad ranem 25 grudnia trzej mężczyźni weszli do Westminster Abbey, a Matheson czekała w samochodzie.
Kamień pęka
Wyciągnięcie ciężkiego bloku spod tronu okazało się znacznie trudniejsze, niż zakładali studenci. Nie mieli odpowiedniego sprzętu, dlatego położyli kamień na płaszczu i próbowali przeciągnąć go po posadzce.
Podczas tych manewrów kamień pękł na dwie części.
Mniejszy fragment Hamilton zaniósł do samochodu, w którym czekała Matheson. W pobliżu pojawił się policjant, ale studenci przekonali go, że są parą szukającą noclegu. Funkcjonariusz polecił im odjechać i nie odkrył, że pod płaszczem na tylnym siedzeniu znajduje się część kamienia.
Większy fragment również udało się wydostać z opactwa i załadować do drugiego samochodu.
Ukrycie fragmentów
Studenci nie pojechali od razu do Szkocji. Większą część kamienia zakopali niedaleko Rochester w hrabstwie Kent, a mniejszą pozostawili w Birmingham.
Dopiero gdy pierwsza fala poszukiwań osłabła, oba fragmenty przewieziono na północ.
W Glasgow kamieniarz połączył je za pomocą miedzianych elementów. Kamień trafił następnie pod opiekę osób związanych ze Scottish Covenant Association, organizacją zabiegającą o utworzenie szkockiego parlamentu.
Arbroath Abbey
W kwietniu 1951 roku zabytek pozostawiono przy ołtarzu w ruinach Arbroath Abbey. Miejsce wybrano celowo. To właśnie z Arbroath wiązała się deklaracja szkockiej niepodległości z 1320 roku.
Władze odzyskały kamień i przewiozły go z powrotem do Westminster Abbey.
Sprawców nie postawiono przed sądem. Uznano, że proces nie leży w interesie publicznym i mógłby jedynie zwiększyć popularność uczestników akcji.
Kamień wrócił pod tron koronacyjny i został wykorzystany podczas koronacji Elżbiety II w 1953 roku.
W 1996 roku brytyjski rząd zdecydował o przewiezieniu Kamienia ze Scone do Szkocji. Ustalono jednak, że będzie wracał do Westminster Abbey na kolejne koronacje. Tak stało się w 2023 roku podczas koronacji Karola III.
Od 2024 roku zabytek jest prezentowany w Perth Museum, niedaleko miejsca, z którym był związany przed zabraniem go przez Edwarda I.
