Najgorętsze lato w historii Polski. Kiedy nasz kraj nawiedziły ekstremalne upały?

Tuż po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku, Polska rozbudowywała infrastrukturę naukową, w tym sieć stacji meteorologicznych. Choć z perspektywy dzisiejszej technologii ilość danych z 1921 roku może wydawać się skromna, to właśnie one pozwalają nam jednoznacznie stwierdzić, że był to najgorętszy rok w historii pomiarów temperatury w Polsce.

Plaża w ZaleszczykachPlaża w Zaleszczykach

Latem 1921 roku dotarły do naszego kraju dwie potężne fale upałów z Afryki, przynosząc ze sobą ekstremalnie wysokie temperatury.

Chwilową ulgę przynosiły jedynie krótkotrwałe ochłodzenia, którym towarzyszyły gwałtowne burze, obfite opady deszczu i gradobicia. Te ekstremalne zjawiska pogodowe stanowiły ogromne wyzwanie dla ówczesnych mieszkańców Polski.

Rekordowe upały 1921 roku

Podczas ekstremalnie upalnego lata 1921 roku w miejscowości Prószków na Opolszczyźnie zanotowano aż 40,2 stopnia Celsjusza! Był wtedy 29 lipca.

Ale to nie wszystko! Tego samego dnia w Zbiersku pod Kaliszem termometry pokazały 40 stopni, a w Pętkowie koło Środy Wielkopolskiej – 39,6 stopnia. Upał ogarnął cały kraj niczym rozżarzona patelnia.

Jakby tego było mało, dwa tygodnie później fala upałów powróciła z nową siłą. 12 sierpnia 1921 roku w Łowiczu termometry pokazały 38,9 stopnia, a w Skierniewicach i Złotym Potoku na Śląsku – 38,7 stopnia. Natomiast w Małopolsce, w Mydlnikach, tego dnia było 38,5 stopnia!

Niszczycielskie burze

Ulgę od upałów przyniósł front z burzami, który przeszedł przez Polskę w dniach 30 lipca – 12 sierpnia 1921 roku. Intensywny deszcz w wielu miastach oczyścił ulice z tumanów kurzu, uciążliwych dla mieszkańców.

Niestety, nie wszędzie chłodny front przyniósł ulgę. W Chojnach 30 lipca przeszła burza o niespotykanej sile. Zerwała linie telefoniczne, zniszczyła gospodarstwa rolne i raniła piorunami kilka osób.

Szubin natomiast nawiedziła burza z gradem wielkości gołębich jaj i wiatrem, który zrywał dachy. W innych z kolei miejscowościach pioruny doprowadziły do pożarów, powodując wiele szkód. Tak było m.in. w Puszczy Niepołomickiej, której część bezpowrotnie przestała istnieć.

Skutki ekstremalnej pogody

Upalne lato 1921 roku okazało się prawdziwym utrapieniem dla polskiej wsi. Gospodarze zmagali się z suszą, która drastycznie obniżyła plony. W Wielkopolsce zbiory roślin okopowych spadły nawet o 35% w porównaniu z poprzednimi latami.

Wypalone słońcem pastwiska nie zapewniały wystarczającej ilości paszy dla bydła, co doprowadziło do spadku produkcji mleka. W miastach zaczęło brakować nabiału, a ceny żywności rosły lawinowo.

Szczególnie dramatyczna sytuacja panowała w Krakowie. Awaria miejskiej chłodni spowodowała zepsucie mięsa i wędlin, a niski stan wody w Wiśle utrudniał czyszczenie ulic, co w połączeniu z osiadającym na chodnikach kurzem potęgowało dyskomfort.

Sytuacja żywnościowa stawała się coraz bardziej dramatyczna. W wielu miejscach panowały braki żywności, co doprowadziło do społecznych niepokojów. Zdesperowani ludzie dokonywali rekwizycji w piekarniach i rzeźniach, podejrzewając je o ukrywanie zapasów żywności.

Wybór bibliografii

  • Duch W., Najgorętsze lato w historii Polski pod względem rekordów temperatur. W 1921 roku było ponad 40 stopni w cieniu [https://historia.org.pl/2021/07/02/najgoretsze-lato-w-historii-polski-w-1921-roku-bylo-ponad-40-stopni-w-cieniu/].
  • Upalne lata. Kiedy w Polsce było najgoręcej? Krótka historia upałów [https://historia.dorzeczy.pl/dwudziestolecie-miedzywojenne/461430/upalne-lata-kiedy-w-polsce-bylo-najgorecej-krotka-historia-upalow.html].

Wybrane dla Ciebie
Śmierć Kleopatry. Jak naprawdę zmarła egipska królowa?
Śmierć Kleopatry. Jak naprawdę zmarła egipska królowa?
Najdziwniejszy władca starożytności. Faraon, który epatował otyłością
Najdziwniejszy władca starożytności. Faraon, który epatował otyłością
Oddał imperium kochance. Decyzja, która rozwścieczyła Rzym
Oddał imperium kochance. Decyzja, która rozwścieczyła Rzym
Al-Ma’mun. Najbardziej kontrowersyjny kalif
Al-Ma’mun. Najbardziej kontrowersyjny kalif
Bitwa pod Parkanami. Zwycięstwo, które zmieniło Europę
Bitwa pod Parkanami. Zwycięstwo, które zmieniło Europę
Stefan Tyszkiewicz. Najbardziej niezwykły wynalazca II RP
Stefan Tyszkiewicz. Najbardziej niezwykły wynalazca II RP
Śmierć Gorbaczowa. O tym podręczniki milczą
Śmierć Gorbaczowa. O tym podręczniki milczą
Najkrwawsza rzeź na Pacyfiku. Dramat Manili 1945
Najkrwawsza rzeź na Pacyfiku. Dramat Manili 1945
Zabity przez komunistów. Tragiczny los Adama Doboszyńskiego
Zabity przez komunistów. Tragiczny los Adama Doboszyńskiego
Jan Szychowski. Polak, który podbił Argentynę
Jan Szychowski. Polak, który podbił Argentynę
Śmierć Bolesława Bieruta. Co naprawdę wydarzyło się w Moskwie?
Śmierć Bolesława Bieruta. Co naprawdę wydarzyło się w Moskwie?
Masih Alineżad. Najodważniejsza dziennikarka Iranu
Masih Alineżad. Najodważniejsza dziennikarka Iranu