Ogłosił się bratem Jezusa. Stworzył własne państwo

Hong pochodził ze społeczności Hakka w prowincji Guangdong na południu Chin. Pracował jako nauczyciel, ale liczył na znacznie lepszą przyszłość. Chciał zostać urzędnikiem cesarskim, co wymagało zdania trudnych egzaminów z klasycznych tekstów konfucjańskich.

Kolejne niepowodzenia przekreślały jego plany. W 1837 roku, po jednej z porażek, ciężko zachorował i zaczął doświadczać wizji. Opowiadał później o niebiańskich postaciach, które polecały mu walczyć ze złem. Początkowo nie łączył jednak tych przeżyć z chrześcijaństwem.

Zmieniło się to w 1843 roku, kiedy ponownie przeczytał chrześcijańskie traktaty otrzymane wcześniej w Kantonie. Uznał wówczas, że postaciami ze snów byli Bóg Ojciec i Jezus, a on sam jest drugim synem Boga. Własną misję zaczął przedstawiać jako walkę o oczyszczenie świata.

Głoszona przez niego religia nie odpowiadała jednak nauce chrześcijańskich misjonarzy. Hong łączył fragmenty ich pism z osobistymi objawieniami i chińskimi wyobrażeniami religijnymi. Europejscy duchowni nie zaakceptowali jego twierdzeń o pokrewieństwie z Jezusem.

W sąsiedniej prowincji Guangxi zwolennik Honga, Feng Yunshan, organizował Stowarzyszenie Czcicieli Boga. Do wspólnoty przyłączali się przede wszystkim ludzie z grup mających trudne relacje z miejscowymi elitami, w tym ubodzy rolnicy.

Ruch rozwijał się w regionie dotkniętym biedą, sporami o ziemię i inne zasoby oraz konfliktami między społecznościami. Władza dynastii Qing słabła, a niezadowolenie mieszkańców coraz częściej prowadziło do przemocy. Osobiste objawienia Honga nie wystarczyłyby do wywołania tak wielkiej rebelii bez tych napięć.

Jego zwolennicy przedstawiali mandżurskich władców Chin jako wrogów nowej wiary. Zapowiadali zarazem ustanowienie odmiennego porządku społecznego, który miał zastąpić istniejące instytucje i zależności.

W 1851 roku Hong ogłosił powstanie Niebiańskiego Królestwa Wielkiego Pokoju, czyli Taiping Tianguo. Sam przyjął tytuł Niebiańskiego Króla. Od nazwy tego państwa pochodzi określenie "tajpingowie", używane wobec uczestników powstania.

W 1853 roku armia tajpingów zdobyła Nankin. Hong uczynił z niego stolicę swojego państwa, a powstańcy opanowali rozległe tereny w środkowym i dolnym biegu Jangcy. Przez kolejne lata toczyli tam walki z wojskami cesarskimi.

Niebiańskie Królestwo miało własnych urzędników, dowódców i przepisy regulujące życie mieszkańców. Przywódcy zapowiadali m.in. wspólne gospodarowanie i sprawiedliwszy podział ziemi. Nie udało się jednak wprowadzić jednolitego systemu odpowiadającego tym deklaracjom na całym kontrolowanym obszarze.

Hong pozostawał najwyższym władcą, lecz ogromne wpływy zdobyli również dowódcy obdarzeni tytułami królewskimi. Ich rywalizacja doprowadziła w 1856 roku do krwawych walk wewnętrznych i czystek. W wyniku tych wydarzeń powstańcy utracili część przywódców i sił potrzebnych do dalszej wojny.

Przeciw tajpingom walczyły nie tylko regularne wojska dynastii Qing. W prowincjach powstawały armie organizowane przez miejscowych dowódców, których żołnierze byli związani osobistą lojalnością i regionalnymi zależnościami. Szczególnie ważną rolę odegrały oddziały Zeng Guofana.

W późniejszej fazie konfliktu stronę cesarską wspierały także formacje dowodzone przez cudzoziemców, w tym Armia Zawsze Zwycięska. Ich udział pomógł w walkach, lecz główny ciężar tłumienia powstania nadal spoczywał na chińskich siłach.

Hong Xiuquan zmarł w czerwcu 1864 roku. Źródła różnią się w opisach okoliczności jego śmierci. W lipcu wojska cesarskie zdobyły Nankin, likwidując najważniejszy ośrodek Niebiańskiego Królestwa.

Wojna, masakry, głód i epidemie pochłonęły miliony ofiar, choć dokładnego bilansu nie sposób ustalić. Dynastia Qing przetrwała powstanie, ale wyszła z niego poważnie osłabiona. Ogromny wpływ na politykę państwa zachowali dowódcy prowincjonalnych armii, które pomogły pokonać tajpingów.