Wynalazki II wojny światowej. Rzeczy, których używamy do dziś

W czasie II wojny światowej po raz pierwszy zastosowano na dużą skalę prefabrykaty. Inżynier Donald Bailey wymyślił przenośny most budowany z metalowych segmentów. Oficjalnie wszedł on do użytku w 1943 roku we Włoszech. Na ówczesnych obserwatorach zrobił on ogromne wrażenie i w konsekwencji wszedł na stałe wyposażenie armii alianckich.

Budowa mostu Baileya była bardzo prosta, ponieważ można było prefabrykowane elementy łączyć w dowolny sposób. Taki most montowano znacznie szybciej niż zwykłe mosty. Przykładowo ponad 100 wprawionych żołnierzy mogło zbudować 5-przęsłowy most w pół godziny!

Bez mostów Baileya nie byłoby lądowania w Normandii oraz innych operacji aliantów w Europie pod koniec wojny. Umożliwiały one szybkie przekraczanie rzek. Przynosiło to spore profity ówczesnym dowódcom, ponieważ nie musieli już tracić czasu na szukanie niezniszczonych miejsc przeprawowych.

W czasie lądowania Normandii w 1944 roku w błyskawicznym tempie wybudowano dwa sztuczne porty z prefabrykatów. Do ich montażu użyto betonowych kesonów, które zatopiono tworząc duże falochrony. Z innych prefabrykatów zbudowano natomiast nadbrzeża do wyładunku.

Skonstruowane porty okazały się strzałem w dziesiątkę. Dzięki nim można było dziennie wyładowywać duże ilości zaopatrzenia i żołnierzy na brzeg.

Między czerwcem a październikiem 1944 roku zdołano przewieźć na ląd w sumie 628 000 ton zaopatrzenia, 40 000 pojazdów i 220 000 żołnierzy.

Łączność bezprzewodowa podczas II wojny światowej odegrała niebagatelną rolę, umożliwiając dowodzenie w czasie rzeczywistym. W amerykańskiej armii zastosowanie znalazły radiotelefony, ułatwiające wzywanie wsparcia artylerii i lotnictwa oraz komunikację na polu walki.

Dla wojska USA polski inżynier Henryk Magnuski opracował Walkie-talkie, a więc radiotelefon służący do dwukierunkowej łączności między użytkownikami, wyposażonymi w identyczne lub kompatybilne ze sobą urządzenia. Nowe urządzenie było dość lekkie i mogło być noszone przez jedną osobę. Wiele razy uratowało ono życie żołnierzom amerykańskim.

Natomiast Brytyjczycy opracowali inne urządzenia do łączności, jak lampy Aldisa przeznaczone do sygnalizacji świetlnej oraz system Eureka i Rebeka do komunikacji między krótkofalówką i radiostacją montowaną w samolocie. Przypominało to trochę współczesną telefonię komórkową.

W  czasie  trwania II wojny światowej pojawiła się konieczność wyżywienia ogromnej liczby ludzi służących w ówczesnych armiach. Wprowadzono wówczas do obiegu kostki rosołowe oraz tabletki uzdatniające wodę. Te ostatnie powszechnie nazywano „kwasem akumulatorowym” lub „środkiem odkażającym”.

Amerykanie wymyślili dla swoich żołnierzy tzw. „racje D” składające się z batonów z miodu, płatków owsianych, masła kokosowego, cukru i mleka w proszku. Były one tak dobre, że Niemcy zabierali je na potęgę zabitym żołnierzom amerykańskim.

Za sprawą Amerykanów wyprodukowano również wiele rodzajów konserw. Ceniono je w Związku Radzieckim, Anglii i w wielu innych krajach. Były one dostępne w sprzedaży jeszcze długo po zakończeniu II wojny światowej. Dużą furorę zrobiła konserwa „Spam”. Była ona tania, miała długi okres ważności i mogła być jedzona od razu po otwarciu. Dzięki tej konserwie Armia Czerwona uniknęła klęski głodu w decydującym 1943 roku.

Wynaleziono też posiłki, które można było jeść na surowo. Dla Royal Navy opracowano „Naval Action Ration” składające się z pastylek mleczno-zbożowych i gumy do żucia. Zaczęto również  produkować mrożoną żywność, przeznaczoną do długotrwałego przechowywania. Zaraz po zakończeniu wojny dopracowano pomysł i dzięki temu rozwiązanie przyjęło się na całym świecie.

Za sprawą Niemców do powszechnego użytku weszły kanistry, które były zdecydowanie praktycznie w użyciu aniżeli brytyjskie i amerykańskie pojemniki na paliwo. Alianci najpierw posługiwali się zdobycznymi niemieckimi kanistrami, a następnie zaczęli produkcję własnych, opartych na niemieckich rozwiązaniach.

Braki benzyny zmusiły właścicieli samochodów do znacznych oszczędności lub użycia innego paliwa. W III Rzeszy auta napędzano holzgazem – gazem drzewnym. Próbowano robić paliwo z orzecha włoskiego i żołędzi. Z resztek winogron francuskich sporządzano natomiast smar. Myślano nawet nad produkcją betonowych lokomotyw, aby oszczędzać cenną stal.

W Anglii i Stanach Zjednoczonych zaczęto oszczędzać surowce wykorzystywane w przemyśle zbrojeniowym. Organizowano zbiórki opon samochodowych i aluminium. Niedobory żywności starano się uzupełnić przez uprawę warzyw na trawnikach i w ogrodach.

Jeszcze w trakcie II wojny światowej popularny stał się recycling. Pewne materiały zaczęto wykorzystywać wiele razy. Zestrzelone samoloty przerabiano na złom. Demontowano je, cięto blachę na kawałki i przetapiano.

• Hernández J., Zaskakujące historie z II wojny światowej, Warszawa 2014.
• Sojka Ł., Zatopić III Rzeszę. Operacja Chastise. Najbardziej brawurowa akcja lotnicza II wojny światowej, Kraków 2021.
• Suworow W., Samobójstwo, Poznań 2017.
• Wołoszański B., Sensacje XX wieku. II wojna światowa, Warszawa 1994.