Sojusz przeciwko dynastii Liao
Na początku XII wieku stolicą zamożnego państwa Song był Kaifeng, miasto pełne sklepów i jadłodajni. Na północ od państwa Song leżało Liao, rządzone przez Kitanów.
Stosunki obu państw przez ponad stulecie opierały się na układzie, który pozwalał uniknąć wojny. Songowie przekazywali Liao coroczne świadczenia, co na ich dworze budziło niechęć. Cesarz Huizong liczył, że pojawiła się szansa, by zmienić ten układ i odzyskać ziemie na północy.
Sprzymierzył się więc z Dżurdżenami, którzy walczyli z Liao i budowali własne państwo Jin. Songowie zaatakowali od południa, lecz ich wojska miały trudności nawet z pokonaniem osłabionego przeciwnika.
Gdy poprosili nowych sojuszników o pomoc w zajęciu miasta Yanjing, odsłonili przed nimi słabość swojej armii.
Dawni sprzymierzeńcy pod Kaifengiem
Państwo Liao upadło w 1125 roku. Dżurdżeni przejęli jego ziemie, ale zwycięstwo nie zakończyło ich działań wojennych. Wkrótce zwrócili się przeciwko Songom, których zamożność nie szła w parze z siłą militarną.
Na wieść o inwazji Huizong oddał tron najstarszemu synowi, Qinzongowi. Pierwsze zagrożenie stolicy udało się oddalić drogą rokowań i ustępstw, lecz pokój trwał krótko. Jin oskarżyło Songów o naruszenie porozumienia i ponowiło ofensywę.
Jesienią 1126 roku sytuacja mieszkańców Kaifengu stawała się coraz gorsza. Gdy wojska Jin zbliżyły się do miasta, część ludności uciekła, a dwór ponownie ściągał oddziały do obrony. Oblężenie trwało także zimą; przekazy z epoki odnotowują śnieżyce i dotkliwy chłód.
Tym razem nie wystarczyły ani mury, ani zabiegi dyplomatyczne. Miasto padło, a zdobywcy przejęli stolicę, która przez pokolenia była siedzibą władców Song.
Dwóch cesarzy w niewoli
Zwycięzcy zabrali z Kaifengu Qinzonga, jego ojca oraz innych członków rodziny cesarskiej. Na północ wywożono również mieszkańców miasta i dobra zagarnięte podczas podboju. Wydarzenia te przeszły do historii jako katastrofa okresu Jingkang, nazwanego od ery panowania Qinzonga.
Niewola obu władców miała wymiar polityczny. Huizong zdążył abdykować, lecz to nie ocaliło go przed uprowadzeniem; Qinzong stracił tron, mimo że zasiadał na nim zaledwie krótko. Jin odebrało dworowi Songów dwóch władców i polityczne centrum państwa.
Huizong, przez większą część życia związany z Kaifengiem i jego pałacem, spędził ostatnie lata daleko od dawnej stolicy. Zmarł w niewoli. Qinzong także pozostał jeńcem i nie odzyskał tronu.
Klęska dotknęła także mieszkańców miasta. Relacje o zdobyciu Kaifengu mówią o grabieży i przemocy wobec ludności. Na obrazie namalowanym w epoce północnych Songów można zobaczyć ruchliwe ulice i handel nad rzeką Bian; nie jest on jednak przedstawieniem oblężenia.
Dynastia Song
Upadek stolicy nie oznaczał końca samej dynastii. Zhao Gou, syn Huizonga i brat Qinzonga, znalazł się poza Kaifengiem i objął władzę jako cesarz Gaozong. Zgromadził ludzi gotowych walczyć dalej i stworzył podstawy nowego dworu na południu.
Od tego momentu historycy rozróżniają północny i południowy okres panowania Songów. Jin utrzymało władzę nad znaczną częścią północnych Chin, a dwór Songów z czasem osiadł w Hangzhou. Dawne ziemie Songów znalazły się pod władzą dwóch różnych dworów.
Decyzja Huizonga o sojuszu z Jin miała przynieść odzyskanie terytoriów utraconych na rzecz Liao. Pomogła obalić dawnego rywala, ale zarazem usunęła państwo oddzielające Songów od coraz silniejszych Dżurdżenów. To nie był jedyny powód klęski; fiasko kampanii ujawniło także słabość armii i dworu.
Los ojca i syna pozostał najbardziej dojmującym znakiem tej zmiany. Władcy, których państwo dysponowało wielkim miastem i bogatym dworem, skończyli jako jeńcy niedawnych sprzymierzeńców. Dynastia przetrwała, lecz do Kaifengu już nie powróciła jako swojej stolicy.
