Wolał mężczyzn. Burzliwe związki Oscara Wilde’a

Oscar Wilde urodził się w 1854 roku w Dublinie. Od młodości imponował inteligencją, erudycją i pewnością siebie. Zdobywał stypendia, błyszczał podczas studiów i wcześnie nabrał przekonania, że czeka go wielka kariera.

Londyńska publiczność szybko zapamiętała jego cięte odpowiedzi, prowokacyjne stroje i poglądy na sztukę. Wilde umiejętnie podtrzymywał zainteresowanie własną osobą. Zanim zdobył sławę jako dramaturg i autor "Portretu Doriana Graya", sam stał się jedną z atrakcji stołecznych salonów.

Początkowo próbował ułożyć życie zgodnie z obyczajami epoki. Zabiegał o rękę Florence Balcombe, ale kobieta wybrała Brama Stokera. Wilde związał się później z Constance Lloyd, kobietą wykształconą, znającą języki i zaangażowaną w działalność społeczną.

Pobrali się w 1884 roku. Rok później urodził się ich pierwszy syn Cyril, a w 1886 roku przyszedł na świat Vyvyan. Po narodzinach drugiego dziecka małżonkowie stopniowo oddalili się od siebie, choć nadal prowadzili wspólny dom.

Wilde coraz częściej szukał bliskości poza małżeństwem. Wiązał się z mężczyznami, narażając się na więzienie, publiczne upokorzenie i utratę całego dorobku. Wiktoriańskie prawo karało kontakty homoseksualne, a prasa chętnie niszczyła reputację każdego, kogo podejrzewano o złamanie obyczajowych zasad.

Około 1891 roku Wilde poznał Alfreda Douglasa, młodego poetę i arystokratę nazywanego Bosiem. Ich związek szybko przerodził się w burzliwą relację pełną rozstań, powrotów, kłótni i kosztownych zachcianek Douglasa.

Ojciec Bosiego, markiz Queensberry, reagował na tę znajomość z furią. Śledził pisarza, nachodził właścicieli hoteli i restauracji, a w końcu zaczął grozić mu publicznym skandalem. Chciał zmusić syna do zerwania z Wilde’em.

18 lutego 1895 roku markiz zostawił w londyńskim klubie Albemarle kartę wizytową z oskarżeniem wymierzonym w pisarza. Wilde mógł zignorować prowokację, ale Douglas namawiał go do walki. Autor "Bądźmy poważni na serio" oskarżył Queensberry’ego o zniesławienie.

Pisarz był przekonany, że obroni nazwisko i upokorzy przeciwnika. Nie docenił ani determinacji markiza, ani pracy jego prawników.

Obrona odnalazła mężczyzn, którzy opowiadali o kontaktach z Wilde’em. Zebrała listy, rachunki hotelowe i przedmioty wręczane młodym znajomym pisarza. Adwokaci sięgnęli nawet po fragmenty "Portretu Doriana Graya", próbując wykazać, że twórczość autora odzwierciedlała jego prywatne życie.

Podczas przesłuchania Wilde początkowo odpowiadał z właściwą sobie swobodą. Błyskotliwe riposty, które zachwycały publiczność w teatrze, nie mogły jednak podważyć zgromadzonych zeznań. Z każdym pytaniem sytuacja stawała się coraz trudniejsza.

Adwokaci pisarza wycofali oskarżenie, gdy stało się jasne, że nie zdołają wygrać procesu. Sąd uniewinnił Queensberry’ego i uznał, że miał podstawy do swoich zarzutów. Materiały zebrane przez obronę natychmiast przejęła prokuratura.

Wilde został aresztowany pod zarzutem "rażącej nieprzyzwoitości". Pierwszy proces nie zakończył się wyrokiem, ponieważ ława przysięgłych nie osiągnęła porozumienia. Prokuratura postawiła go przed sądem ponownie.

W maju 1895 roku pisarza uznano za winnego i skazano na dwa lata ciężkich robót, czyli najwyższą karę przewidzianą za zarzucane mu czyny. Człowiek, którego sztuki wypełniały londyńskie teatry, w ciągu kilku tygodni stracił wolność, pieniądze i pozycję.

Warunki więzienne szybko zrujnowały jego zdrowie. Wilde źle znosił głód, izolację i narzuconą dyscyplinę. Więźniowie wykonywali monotonną, wyczerpującą pracę, a rozmowy między nimi pozostawały zakazane.

Najdłużej przebywał w zakładzie karnym w Reading. Napisał tam obszerny list do Douglasa, wydany później pod tytułem "De Profundis". Rozliczał się w nim ze związkiem, własną pychą i decyzjami, które zaprowadziły go do więzienia.

Skandal uderzył również w jego rodzinę. Constance wyjechała z synami z Wielkiej Brytanii i przyjęła nazwisko Holland, aby uchronić dzieci przed szykanami. Nie rozwiodła się z mężem, ale nie pozwoliła mu już spotkać się z chłopcami.

Wilde odzyskał wolność w maju 1897 roku. Opuścił więzienie schorowany, zadłużony i pozbawiony dawnej pozycji. Niemal od razu wyjechał z Anglii.

We Francji posługiwał się nazwiskiem Sebastian Melmoth. Przez krótki czas ponownie spotykał się z Douglasem, choć rodziny obu mężczyzn stanowczo sprzeciwiały się ich relacji. Związek szybko się rozpadł.

Pisarz mieszkał głównie w tanich paryskich hotelach. Utrzymywał się z pomocy nielicznych przyjaciół i niewielkich dochodów z twórczości. Nadal potrafił błyszczeć w rozmowie, ale coraz częściej chorował i nadużywał alkoholu.

Po wyjściu z więzienia stworzył jeszcze "Balladę o więzieniu w Reading", opartą na doświadczeniach skazańców. Nie odzyskał już dawnej popularności ani sił potrzebnych do napisania kolejnej sztuki.

Oscar Wilde zmarł 30 listopada 1900 roku w paryskim hotelu. Miał 46 lat. Bezpośrednią przyczyną śmierci było zapalenie opon mózgowych.

Pięć lat wcześniej należał do najgłośniejszych pisarzy Londynu. Własnym pozwem uruchomił proces, który odsłonił jego życie prywatne i oddał je w ręce przeciwników. Pewność siebie, dzięki której podbił salony, tym razem popchnęła go ku katastrofie.