Małżeństwo Clementine i Winstona Churchilla
Poznali się jeszcze w 1904 roku, lecz pierwsze spotkanie nie zapowiadało wspólnej przyszłości. Oboje zbliżyli się do siebie dopiero cztery lata później, gdy podczas przyjęcia Lady St Helier znaleźli się przy jednym stole. Rozmowa dała początek korespondencji, a po kilku miesiącach Winston poprosił Clementine o rękę.
Małżeństwo zawarte w 1908 roku przetrwało do śmierci Churchilla. Nie oznaczało to życia wolnego od napięć. Polityk działał impulsywnie, łatwo wdawał się w spory i nie zawsze dostrzegał, że jedno źle dobrane zdanie może osłabić jego pozycję.
Clementine nie próbowała zastępować doradców ani przejmować roli polityka. Czytała jednak wystąpienia męża i wskazywała fragmenty, które mogły wywołać niepotrzebny konflikt.
Pomagała mu również w trudnej korespondencji, gdy gwałtowny charakter utrudniał spokojne przedstawienie własnego stanowiska.
Jej uwagi miały znaczenie, ponieważ nie wynikały z zabiegania o urząd ani wpływy. Mogła pozwolić sobie na szczerość, której często brakowało ludziom skupionym wokół wpływowego ministra. Churchill nie zawsze przyjmował krytykę bez oporu, lecz wiedział, że żona potrafi właściwie ocenić konsekwencje jego zachowania.
Kryzys po kampanii w Gallipoli
Podczas I wojny światowej Clementine prowadziła własną działalność społeczną. Organizowała kantyny dla robotników zatrudnionych w przemyśle zbrojeniowym w północno-wschodnim Londynie. Nie ograniczyła się do patronatu, lecz osobiście nadzorowała ich pracę.
W tym samym czasie kariera jej męża znalazła się w poważnym kryzysie. Niepowodzenie kampanii w Gallipoli obciążyło jego nazwisko i pozbawiło go dotychczasowej pozycji.
Churchill rozważał odsunięcie się od życia publicznego, co mogło zakończyć jego polityczną drogę na długo przed objęciem urzędu premiera.
Clementine przekonała go, aby nie rezygnował. Doradziła mu wyjazd na front i służbę w okopach jako oficer. Taki krok pozwolił mu pokazać, że nie zamierza unikać osobistego udziału w wojnie, której prowadzenie wcześniej współtworzył.
Pobyt na froncie pomógł Churchillowi odbudować reputację i wrócić do rządu. Clementine nie przeprowadziła za niego politycznej kampanii ani nie usunęła skutków porażki. Trafnie wskazała jednak drogę, dzięki której mógł odzyskać wiarygodność.
Kilka lat później ponownie musiała go zastąpić. Gdy w 1922 roku Churchill przechodził operację wyrostka, żona prowadziła jego kampanię wyborczą w Dundee. Występowała przed wyborcami i broniła dorobku męża, który nie mógł osobiście uczestniczyć w walce o mandat.
Działalność Clementine podczas II wojny światowej
Objęcie urzędu premiera przez Churchilla w 1940 roku zwiększyło publiczne obowiązki Clementine. Kierowała funduszem pomocy dla Związku Sowieckiego, wspierała wojenną zbiórkę YWCA i uczestniczyła w utworzeniu szpitala położniczego przeznaczonego dla żon oficerów.
Praca wymagała czegoś więcej niż obecności na oficjalnych uroczystościach. Clementine nadzorowała przedsięwzięcia i dbała o wykorzystanie gromadzonych środków. Pod koniec wojny pojechała do Związku Sowieckiego, aby osobiście zobaczyć, na co przeznaczono przekazaną pomoc.
Jej działalność przyniosła odznaczenia w Wielkiej Brytanii i Związku Sowieckim. Nie były one nagrodą za samo nazwisko. Otrzymała je za pracę prowadzoną podczas obu wojen, niezależnie od obowiązków męża.
Po odejściu Churchilla z urzędu nadal zajmowała się jego kontaktami i sprawami. Po jego śmierci przyznano jej własny tytuł parowski. Została baronową Spencer-Churchill of Chartwell, dzięki czemu nie występowała już wyłącznie jako wdowa po dawnym premierze.
Clementine zmarła w Londynie w 1977 roku, mając 92 lata. Spoczęła w Bladon obok męża.
Przez dziesięciolecia opisywano ją jako wierną towarzyszkę wielkiego polityka, choć jej znaczenie było większe. Nie kierowała państwem, ale nieraz pomagała Churchillowi zachować pozycję, bez której nigdy nie stanąłby na jego czele.
