News (strona 6 z 56)

Hugo Henrik Turunen należał do elitarnego grona fińskich jegrów, którzy potajemnie wyjechali do Niemiec, by zdobyć przeszkolenie wojskowe i wrócić jako kadra przyszłej armii niepodległej Finlandii. Jego droga wiodła przez okopy I wojny światowej, krwawe starcia wojny domowej, aż po służbę w organizacji paramilitarnej i karierę biznesmena w powojennej Finlandii.

Ben Johnson, jamajski imigrant z przedmieść Toronto, przez kilka lat był uznawany za najszybszego człowieka na Ziemi. Jego kariera to jednak historia spektakularnego wzlotu i równie spektakularnego upadku, który na zawsze zmienił postrzeganie dopingu w sporcie.

Albert Göring był człowiekiem, którego życie zdeterminowało jedno nazwisko. To samo nazwisko, które otwierało mu drzwi do najwyższych gabinetów III Rzeszy, ostatecznie skazało go na zapomnienie i ostracyzm. Młodszy brat Hermanna Göringa, drugiego po Hitlerze człowieka w nazistowskich Niemczech, przez lata prowadził podwójne życie, wykorzystując rodzinne koneksje do ratowania tych, których reżim skazał na zagładę.

Historia Adama Kotowskiego to jedna z najbardziej niezwykłych opowieści o awansie społecznym w dziejach Rzeczypospolitej. Urodzony jako syn pańszczyźnianego chłopa, zakończył życie jako jeden z najbogatszych ludzi w kraju, finansujący królewskie wyprawy wojenne i zarządzający strategicznymi dobrami koronnymi. Jak zbiegły chłop stał się powiernikiem królów?

Wiosną 1945 roku amerykański fotoreporter John Florea uwiecznił płaczącego nastolatka w niemieckim mundurze. Zdjęcie stało się jednym z najbardziej przejmających obrazów upadku III Rzeszy. Hans-Georg Henke miał zaledwie 16 lat, gdy trafił przed obiektyw aparatu, a jego historia to opowieść o dzieciństwie skradzionym przez wojnę.

Istnieje człowiek, którego historycy nazywają najbardziej płodnym katem w dziejach ludzkości. Wasilij Błochin – radziecki generał w skórzanym fartuchu rzeźnika – własnoręcznie pozbawił życia kilkadziesiąt tysięcy osób, w tym tysiące polskich oficerów podczas zbrodni katyńskiej. Jego historia to mroczne świadectwo tego, jak totalitarny system potrafi zamienić człowieka w doskonale działającą maszynę śmierci.

W marcu 1943 roku nad Birmą rozegrał się jeden z najbardziej osobliwych pojedynków w historii lotnictwa. Amerykański pilot, ranny i bezbronnie wiszący na spadochronie, miał stawić czoła japońskiemu myśliwcowi uzbrojonemu jedynie w pistolet kalibru .45. Historia Owena Baggetta przez dekady funkcjonowała jako jedyny udokumentowany przypadek zestrzelenia samolotu z broni krótkiej, choć prawda okazuje się znacznie bardziej skomplikowana.

Latem 1506 roku Tatarzy krymscy zapuścili się głębiej w terytoria litewskie niż kiedykolwiek wcześniej. Ich kosz, czyli główny obóz z łupami i tysiącami niewolników, stanął zaledwie kilkadziesiąt kilometrów od Lidy, gdzie przebywał ciężko chory król Aleksander Jagiellończyk. To właśnie tam narodził się plan kontrataku, który przejdzie do historii jako jedno z najświetniejszych zwycięstw nad stepowymi najeźdźcami.

HMAS Armidale była jedną z sześćdziesięciu korwet klasy Bathurst zbudowanych w australijskich stoczniach podczas II wojny światowej. Jako jedyna z tej klasy została zatopiona przez wroga, a okoliczności jej zatonięcia stały się symbolem poświęcenia i odwagi australijskich marynarzy na Pacyfiku.

Lucius Aelius Sejan przez niemal dwie dekady budował swoją pozycję u boku cesarza Tyberiusza, stając się najpotężniejszym człowiekiem w Rzymie po samym władcy. Jego upadek w październiku 31 roku n.e. był równie spektakularny co jego wzlot. Kim był człowiek, który przekształcił gwardię pretoriańską w narzędzie politycznej kontroli i niemal sięgnął po najwyższą władzę?

Historia Rogera Penrose’a to opowieść o naukowcu, który odmówił trzymania się utartych ścieżek. Zamiast rozwiązywać równania Einsteina dla idealnych, symetrycznych przypadków, jak robili to wszyscy przed nim, postanowił spojrzeć na czasoprzestrzeń z zupełnie innej perspektywy. Ta intelektualna odwaga przyniosła mu w końcu najwyższe wyróżnienie w świecie nauki, choć musiał na nie czekać ponad pięćdziesiąt lat.

Ksiądz Henryk Hlebowicz należy do tych postaci polskiego Kościoła, których biografia czyta się jak scenariusz dramatycznego filmu. Młody, błyskotliwy intelektualista z dwoma doktoratami, który w obliczu wojny zamienił katedrę uniwersytecką na działalność konspiracyjną i zapłacił za to najwyższą cenę.

Żwirownia w lasach pod Świeciem stała się jednym z największych miejsc kaźni na polskim Pomorzu. Przez niemal całą okupację Niemcy mordowali tam polską inteligencję, pacjentów szpitala psychiatrycznego, Żydów i jeńców wojennych różnych narodowości. Dziś Mniszek ustępuje rozmiarami zbrodni jedynie Piaśnicy, a mimo to pozostaje miejscem znacznie mniej znanym w zbiorowej pamięci.

Sowiecka machina ateizacji powstała 7 lutego 1925 roku i w ciągu kilkunastu lat rozrosła się do rozmiarów prawdziwego imperium propagandowego. Związek Wojujących Bezbożników, bo tak nazywała się ta organizacja, prowadził systematyczną wojnę z religią przy użyciu środków od wykładów po fizyczną przemoc. Na szczycie swojej potęgi liczył około pięciu milionów członków i dysponował niemal stu tysiącami lokalnych komórek rozsianych po całym ZSRR.

W 1967 roku z taśmy produkcyjnej warszawskiej fabryki na Żeraniu zjechał samochód, który miał zmienić oblicze polskiej motoryzacji. Polski Fiat 125p, nazywany potocznie „dużym Fiatem”, przez niemal ćwierć wieku pozostawał symbolem sukcesu i nowoczesności w PRL-owskiej rzeczywistości. Jego narodziny były jednak wynikiem skomplikowanej gry dyplomatycznej i gospodarczej.

Miał szesnaście lat, gdy nazistowska machina zagłady pochłonęła jego rodziców i młodszego brata. Sam przeżył tylko dlatego, że potrzebowano rąk do pracy w obozowym warsztacie. Tomasz Blatt nie tylko uciekł z Sobiboru podczas słynnego powstania więźniów, ale całe swoje dorosłe życie poświęcił temu, by świat usłyszał głosy tych, którzy zginęli w komorach gazowych.

Radiostacja Błyskawica to jeden z najbardziej niezwykłych projektów technicznych polskiego podziemia. Jej konstruktor, Antoni Zębik, przez lata zbierał części elektroniczne pod nosem okupanta, by w decydującym momencie dać powstańcom coś bezcennego: własny głos słyszalny na całym świecie.

Pod turkusowymi wodami Zatoki Neapolitańskiej spoczywa miasto, w którym odpoczywali najpotężniejsi ludzie starożytnego świata. Baje – bo o nim mowa – było rzymskim odpowiednikiem dzisiejszego Monte Carlo, miejscem, gdzie Cezar miał swoją willę, a patrycjusze rywalizowali o najbardziej okazałe rezydencje. Dziś można je zwiedzać z maską i rurką, pływając nad ulicami sprzed dwóch tysięcy lat.

Cesarz Kaligula zapisał się w historii nie tylko jako szalony tyran, ale także jako budowniczy najbardziej ekstrawaganckich statków starożytności. Jego pływające pałace na jeziorze Nemi przez wieki spoczywały na dnie, by po wydobyciu w XX wieku spłonąć w pożarze wojennym.

O godzinie 4:45 rano 1 września 1939 roku niemiecki pancernik Schleswig-Holstein otworzył ogień do polskiej Składnicy Tranzytowej na Westerplatte. Ten moment przeszedł do historii jako początek II wojny światowej. Tyle że w niewielkiej wsi Jeziorki na granicy Wielkopolski z Niemcami wojna zaczęła się ponad trzy godziny wcześniej – i miała już swoją pierwszą polską ofiarę.

W październiku 1942 roku centrum Warszawy stało się areną krwawego odwetu. Gwardia Ludowa zaatakowała kawiarnie zastrzeżone wyłącznie dla Niemców, odpowiadając na egzekucję więźniów Pawiaka. Ta historia pokazuje nie tylko brutalność okupacji, ale także skomplikowane relacje między różnymi organizacjami polskiego podziemia.

Są piloci, którzy zapisali się w historii jednym spektakularnym wyczynem. Witold Łokuciewski wybrał inną drogę – przez sześć lat wojny walczył na trzech frontach, w trzech armiach, latając na pięciu różnych typach samolotów. Zestrzelony nad Francją, uciekał z niemieckiego obozu jenieckiego. A gdy wojna dobiegła końca, stanął na czele najsłynniejszego polskiego dywizjonu myśliwskiego.

Latem 1944 roku alianci uderzyli na Francję z dwóch stron jednocześnie. O ile lądowanie w Normandii przeszło do historii jako symbol D-Day, o tyle operacja Dragoon na południu kraju pozostaje często w cieniu swojej słynniejszej siostry – niesłusznie, bo to właśnie ona pozwoliła błyskawicznie wyzwolić strategiczne porty śródziemnomorskie i ostatecznie zamknąć niemieckie wojska w śmiertelnych kleszczach.

Piętnaście minut wystarczyło, by jeden niemiecki czołgista zdziesiątkował elitarną brytyjską jednostkę pancerną. Michael Wittmann, dowódca Tygrysa z Waffen-SS, 13 czerwca 1944 roku pod Villers-Bocage zniszczył kilkanaście pojazdów przeciwnika, wpisując się w historię jako jeden z najskuteczniejszych – i najbardziej kontrowersyjnych – dowódców czołgów II wojny światowej.

24 października 1812 roku pod Małojarosławcem rozegrała się jedna z najbardziej dramatycznych bitew kampanii rosyjskiej. Choć Napoleon formalnie zwyciężył, to właśnie tego dnia jego marzenia o triumfalnym zakończeniu wojny legły w gruzach. Starcie, w którym miasto przechodziło z rąk do rąk osiem razy w ciągu osiemnastu godzin walki, stało się punktem zwrotnym całej wyprawy na Moskwę.